Terug naar overzicht

Be a star

Be a STAR is een lessenreeks speciaal ontwikkeld voor en in samenwerking met het basisonderwijs. De lessenreeks bestaat uit één les in de klas en drie lessen in de gymzaal. De drie lesboekjes zijn gericht op de groepen 3-4, 5-6, 7-8 van het reguliere basisonderwijs.

De doelstelling van Be a STAR is plezierbeleving in sport. Om dit te bereiken ligt de nadruk op STAR. STAR staat voor Sportiviteit, Teamwork, Acceptatie en Respect. Middels basketballoefeningen maken de kinderen spelenderwijs kennis met deze belangrijke normen en waarden. Niet alleen binnen de gymles zijn ze van toepassing, maar ook op het schoolplein en in de klas. Door de nadruk te leggen op de STAR-waarden wordt de kans op plezierbeleving voor alle leerlingen verhoogd, niet alleen voor de op techniek uitblinkende kinderen.

De unieke vrolijk gekleurde STAR-bal staat binnen de lessenreeks centraal. Dit is de bal van de docent. Elke leerling die zich volgens de STAR-waarden gedraagt verdient het om even met de speciale bal te mogen spelen. Middels de STAR-poster en bijbehorende oefeningen worden in de klas gezamenlijke normen en waarden afgesproken en gecommitteerd. In de gymles worden ze toegepast. Uiteraard maken de deelnemers ook kennis met de basiselementen van basketball. Spelenderwijs komen ze in contact met de FUNdamentals (passen & vangen, schieten, dribbelen en de lay-up). En een wedstrijdje mag natuurlijk niet ontbreken. Daarbij spelen ze 3-tegen-3, zodat iedereen aan de bal komt.

Om deze lessen aan te bieden hoeft de lesgever geen volleerd basketballer te zijn. De lessen zijn geheel uitgewerkt in het lesboekje, zodat iedereen ze kan geven. Ter aanvulling op de lesboekjes kan deelgenomen worden aan de bijbehorende STAR-workshop.

Probleembeschrijving

Twee ontwikkelingen hebben geleid tot de interventie Be a STAR.

De Nederlandse Basketball Bond (NBB) wil dat kinderen gaan en blijven sporten. Uit de TNO-monitor bewegen blijkt namelijk dat het percentage Nederlandse jongeren dat aan de Nederlandse norm voor gezond bewegen (NNGB) voor de jeugd voldoet, was in 2010 slechts 17,3%.

De basisschool is de meest voor de hand liggende plek om alle kinderen in de leeftijd 6 t/m 12 jaar te bereiken en daarmee enthousiast te maken voor sport.

Als tweede ontwikkeling is gebleken dat de voor de naschoolse en buitenschoolse opvang bedoelde lesmethode Be A Basketball STAR (zie werkblad BaB STAR om normen en waarden en de basketballsport te verbinden) ook gebruikt werd voor tijdens schooltijd. Deze interventie bleek hier niet voldoende toe uitgerust . De NBB heeft hierop ingespeeld door Be a STAR te ontwikkelen, speciaal voor tijdens schooltijd om degenen die deze lessen verzorgen te ondersteunen en de kwaliteit van de lessen te waarborgen.

Ter info: Voor de doelgroep kinderen in de basisschoolleeftijd (5 t/m 12 jaar) dient de Nederlandse Basketball Bond 3 interventies in te weten; Be a STAR, Be a Basketball STAR en Basketball’sCool.

Alhoewel men iedere interventie los in kan zetten zorgt een combinatie van 2 of 3 interventies tot het beste resultaat voor alle partijen. Met deze combinatie beogen we de doorstroom zo goed mogelijk op elkaar aan te laten sluiten. De interventies zijn ook gemaakt om op elkaar aan te sluiten en voor een goed beeld is het belangrijk om het doorstroommodel inzichtelijk te maken. Zie voor het doorstroommodel bijlage 1. Dit werkblad richt zich alleen op de interventie Be a STAR.

Doelgroepen

Leerlingen in de leeftijd zes t/m twaalf jaar (groep 3, t/m 8) in het reguliere basisonderwijs.

Intermediaire doelgroep

• Vakdocenten en groepsleerkrachten basisonderwijs zijn verantwoordelijk voor de lessen in het klaslokaal en in de gymzaal. Beiden kunnen zowel

door vak als groepsleerkrachten verzorgd worden.

De docent dient kinderen die graag in de sport verder willen door te verwijzen naar aansluitend aanbod.

• Combinatiefunctionarissen/sportbuurtcoaches

De combinatiefunctionaris/sportbuurtcoach kan de lessen tijdens schooltijd verzorgen. Of alleen de link leggen naar aansluitende sportprogramma’s.

• Trainers van de basketballvereniging

Voor trainers van de verenigingen is Be a STAR een ideale tool om kennismakingslessen tijdens schooltijd aan te bieden. Kinderen reageren anders als iemand van buitenaf de les komt verzorgen. Zij zijn direct een schakel naar het opvolgende aanbod.

• Clinicians/zelfstandigen

Zij kunnen het kant en klare programma op scholen aanbieden en doorverwijzen naar het opvolgende aanbod.

Doel van het sport- en beweegaanbod

Hoofddoel

In 3,5 jaar (schooljaar 2012 tot 2016) hebben 42 basisscholen met de lesmethode Be a STAR gewerkt en maken 7056 kinderen in de leeftijd 6 t/m 12 jaar (groepen 3, 4, 5, 6, 7, 8) tijdens het onderwijs op de basisschool kennis met de basketball sport middels deze lesmethode.

Subdoel

Het verhogen van de plezierbeleving bij de docenten aan het verzorgen van de gymles door middel van de uitgewerkte lessen (drempelverlagend) en het pedagogisch karakter van de les (normen en waarden).

Binnen het reguliere primaire onderwijs ‘alle’ kinderen, dus ook de technisch minder goede, plezier laten beleven aan sport door ze te complimenteren op gedrag volgens de STAR-waarden.

In december 2013 heeft 70 % van alle basketballverenigingen en hebben 1000 basisscholen van de interventie Be a STAR vernomen.

Een passend aanbod voor instanties (zoals verenigingen) die met primair onderwijs willen samenwerken.

Middels het bewust worden van de normen en waarden de groepssfeer in de klas positief beïnvloeden.

Kinderen door laten stromen naar het naschoolse programma Be a Basketball STAR.

Tot 2016 geeft 20% van de 42 basisscholen welke met de lesmethode Be a STAR werken aan aansluitend met het naschoolse traject Be a Basketball STAR aan de slag te gaan.

Aanpak (opzet interventie, locatie en uitvoerders)

Opzet van de interventie

Een traject van 3 of 4 weken met per klas één les in het klaslokaal en drie lessen in de gymzaal.

De les in de klas duurt minimaal 20 minuten waarin de normen en waarden aan bod komen. Het is aan de docent in hoeverre de normen en waarden in de rest van het schoolprogramma een rol krijgen. Hiertoe zijn in het lesboek handvatten geboden.

Een gymles duurt 45 minuten.

De lessen kunnen naar wens gedurende het schooljaar herhaald of uitgebreid worden naar gewenste intensiteit.

Tijdens de klassenles worden de normen en waarden behandeld. Minimaal moeten de deelnemers weten waar de STAR-waarden voor staan en wat zij hier onder verstaan. Dit gebeurt middels een kringgesprek. Hier zijn minimaal 20 minuten voor nodig om met de leerlingen de STAR-waarden door te nemen en ze te laten nadenken over de eigen ervaringen.

Dit kan indien gewenst uitgebreid worden zodat de leerlingen nog beter weten hoe ze de normen en waarden ook in andere situaties toe kunnen passen. Dit is aan de docent. Deze bepaalt of het aansluit bij overige lessen. Denk hierbij aan het schrijven van een opstel over een STAR-situatie. In de klassenopdracht staan een aantal cases die hiervoor gebruikt kunnen worden. Zo heeft een (test) basisschool met groep 8 de cases laten uitbeelden in een toneelstukje en moesten de andere groepjes raden bij welke STAR-waarde de cases hoorde. Voor deze wijze is gekozen om het toepassen van de methode voor docenten zo laagdrempelig mogelijk te maken zonder dat het aan kwaliteit afdoet. Middels de koppeling met reguliere lessen is de kans groter dat de methode intensiever en/of meerdere malen toegepast wordt. Docenten hebben een druk programma waarin vele onderwerpen behandeld dienen te worden. Op deze wijze is het een win-win situatie.

Een gemiddelde gymles duurt 45 minuten. Hier is bij de ontwikkeling van de lesmethode rekening mee gehouden. Ook de lesinhoud is afgestemd op een gemiddelde indeling van een les. Gewerkt wordt in drie situaties. Op deze manier wijkt de les niet af van de reguliere gymles. Wel is het thema anders doordat aandacht besteed wordt aan de normen en waarden. De leerlingen worden tijdens de gymles bewust gemaakt van het gedrag door toepassing, herkenning en terugkoppeling. Gezamenlijk wordt gekeken welke STAR-waarden in welke oefeningen terugkomen en wie waarom de STAR-bal al eens verdiend heeft. Ook leren de leerlingen te kijken naar de manier waarop anderen zich volgens de STAR-waarden gedragen.

De keuze op drie lessen is gebaseerd op ervaringen vanuit de projecten waarin Be a Basketball STAR ingezet werd. Hierbij is gesproken met verenigingen en groep- en vakdocenten uit het basisonderwijs. Zij geven aan dat een thema vaak 3 weken behandeld wordt.

De gymdocent kan ervoor kiezen STAR ook in andere gymlessen terug te laten komen. Basketball wordt in eerste instantie gebruikt met de STAR-bal als kenmerk. Maar STAR komt evengoed in andere sporten voor.

Zo sprak een leerling van een (test) basisschool, twee maanden na de lesmethode, in een reguliere gymles de gymdocent aan: maar juf, wat hij doet is toch helemaal niet STAR?!

De docent maakt de keuze van intensiteit en speelt in op hoe snel de groep het oppakt en daadwerkelijk STAR gaat hanteren.

Locaties en Uitvoering

In eerste instantie kan de school het aanbod zelfstandig uitvoeren. Advies is om samenwerking te zoeken met een combinatiefunctionaris of vereniging om de doorstroom te bevorderen. Er wordt onderling afgestemd wie welk aanbod verzorgt en wie verantwoordelijk is voor de deelnemers.

Door samenwerking kan een groter aanbod gerealiseerd worden waardoor meer kinderen bereikt worden zonder dat dit meer werk oplevert.

Op de basisschool in de klas en in de gymles met een link ook naar het schoolplein. Dit is de meest geschikte setting gezien alle leerlingen verplicht deelnemen aan het programma. De docent kan het normale lesprogramma blijven volgen. De interventie behoeft geen grote verandering. Normen en waarden zijn basiselementen die in de opvoeding en ontwikkeling van het kind centraal staan en komen in de reguliere lessen ook aan bod.

Door met de theorie in de klas te starten zien leerlingen dat het onderwerp niet alleen betrekking heeft op de sport en het gedrag in de gymles. Het behandelde kan ook meegenomen worden in de overige reguliere lessen. Het lesboek biedt hiertoe ondersteuning.

De lessen in de gymles zorgen voor bewustwording door het uitvoeren van de STAR-waarden. Dit kan binnen de reguliere gymles waardoor geen extra activiteiten ingepland hoeven worden en geen andere lessen geschrapt.

Ondersteuning

De NBB biedt een STAR-workshop aan voor docenten. Doel van de workshop is dat de docent weet en ervaren heeft hoe STAR toe te passen in de gymles.

Ook kan naar wens aandacht besteed worden aan de basketballtechnieken. Deze technische kennis is echter niet noodzakelijk om het programma te kunnen draaien.

De workshop wordt op aanvraag georganiseerd. Een workshop duurt minimaal 1,5 uur waarvan 0,5u theorie en 1 uur praktijk. Er kunnen maximaal 15 deelnemers per workshopdocent en gymzaal deelnemen. De workshop kan in tijd en inhoud uitgebreid worden indien gewenst.

Het is mogelijk ondersteuning voor het organiseren in te kopen bij de NBB. Dit kan door contact op te nemen met de contactpersoon van de interventie (zie gegevens bovenin) De NBB medewerkers hebben middels de uitgevoerde projecten ervaring opgedaan in het organiseren van de interventie. Vooral ook indien de koppeling gezocht wordt met het naschoolse programma (zie doorstroommodel) kan goed gebruik gemaakt worden van alle expertise bij het koppelen van de verschillende partijen.

De producten behorend bij de interventie worden via de NBB webshop te koop aangeboden. Zie voor een uitgebreide omschrijving punt 8.

Op de website www.basketball.nl wordt aandacht besteed aan Be a STAR. Onder de link Basketballontwikkeling staat omschreven wat de interventie inhoudt en worden ervaringen gecommuniceerd. Dit wordt uitgebreid met handleidingen zodat een ieder zelfstandig aan de slag kan.

Materialen

Lesmaterialen

Be a STAR pakket bestaande uit

• 3 Be a STAR-lesboekjes (groep 3-4, 5-6, 7-8)

• STAR-bal

• 6 Posters

Overige materialen

• STAR T-shirts

• Peanutbasketball hesjes

• Basketball Unites ballen, maatje 5

• Peanutbasketballen, maatje 4

STAR-workshop

In deze workshop wordt behandeld hoe het STAR-principe in de les toe te passen. Na de workshop kan de deelnemer de basketballvormen op een plezierige manier aan de kinderen aanbieden.

Deze materialen zijn ook beschikbaar voor externe partijen.

Belangrijke documenten

Printen Uitgebreide beschrijving (pdf)