Terug naar overzicht

Bedrijfssport

Het doel van Bedrijfssport is het duurzaam stimuleren van sport- en beweeggedrag ter verbetering van de gezondheid van werknemers met een zittend beroep en een inactieve leefstijl in de leeftijd van 18-67 jaar. Middelgrote (50-249 werknemers) en vooral grote (250+) bedrijven worden hierbij gestimuleerd om in samenwerking met Stichting sport&zaken, sportbonden, lokale sportverenigingen en eventueel uitvoerende ondersteuningsorganisaties vanuit het bedrijf op maat sportaanbod te creëren voor werknemers.

Probleembeschrijving

Uit onderzoek van Bernaards, den Besten en Jansen (2015) blijkt dat werknemers steeds minder bewegen op hun werk en zij hun werk steeds vaker zittend doorbrengen. Daarnaast blijkt dat ruim 40% van de werknemers met een zittend beroep onvoldoende beweegt, met alle gezondheidsrisico’s van dien. 6 tot 10% van de sterftegevallen als gevolg van niet overdraagbare ziekten (hart- en vaatziekten, diabetes, borst- en colonkanker) wordt veroorzaakt door onvoldoende lichaamsbeweging (Bernaards, den Besten en Jansen, 2015). Naast de risico’s die te weinig bewegen met zich meebrengen zijn er ook positieve effecten als er bewogen wordt. Zwaar intensieve activiteit, zoals hardlopen of voetballen, verbetert de conditie van hart en longen.

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) deden in 2015 onderzoek naar het sport- en beweeggedrag van werknemers. Uit dit onderzoek blijkt dat 55% van de werknemers tussen de 18 en 65 jaar voldoet aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen, 20% voldoet aan de Fitnorm en 60% van de werknemers wekelijks sport. Toch blijk dat sedentair gedrag een risico vormt dat voorkomen dient te worden. Onafhankelijk van het aantal uren sporten verhoogt langdurig zitgedrag de risico’s op gezondheidsklachten. Uit het onderzoek van het CBS i.s.m. het RIVM (2015) blijkt dat een werknemers tussen de 18 en 65 jaar gemiddeld 10,1 uur per dag zittend doorbrengt. Eindconclusie: Het loont om te investeren in sport en bewegen op de werkvloer. Zeker in combinatie met blessurepreventie en een verantwoorde beoefening van sport. Een gezonde werknemer levert een win-win situatie op voor zowel de werknemer als de werkgever. De werknemer voelt zich fitter, de prestaties verbeteren en de kosten van arbeidsverzuim dalen.”

Uit onderzoek van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (2012) blijkt dat als iedereen voldoende zou bewegen de gemiddelde winst in levensverwachting voor mannen 0,7 jaar en voor vrouwen 1,2 jaar is. Daarnaast draagt de bestrijding van inactiviteit ook bij aan het aantal gezonde jaren dat eens mens gemiddeld leeft. Het aantal gezonde jaren dat een vrouw gemiddeld leeft neemt met 3,9% wanneer zij voldoende lichaamsbeweging heeft.

Doelgroepen

De uiteindelijke doelgroep voor bedrijfssport is de werkende bevolking (18-67 jaar) met een zittend beroep of inactieve leefstijl.

Intermediaire doelgroep

De interventie Bedrijfssport richt zich hierbij met name op middelgrote (50-249 werknemers) en vooral grote (250+) bedrijven. Bij deze organisaties is de kans op voldoende deelname voor de sportactiviteiten groter. Via de bedrijven wordt de werkende bevolking bereikt. In 2010 deed 35% van de Nederlandse bedrijven iets op het gebied van bewegen (De sportieve zaak, 2013)

Om werknemers te kunnen bereiken is draagvlak bij de werkgever nodig. Als contactpersoon van het bedrijf fungeren vaak een Human Resource Manager, een Arbo coördinator of een directeur. Uit onderzoek van TNO Arbeid ligt het percentage bedrijven dat bewegen op het werk ook daadwerkelijk stimuleert op 14%. Kleiner bedrijven halen dat percentage niet eens (DeZaak, 2016).

Doel van het sport- en beweegaanbod

Hoofddoel

Het doel van Bedrijfssport is dat medewerkers (18-67) met een zittend beroep en inactieve leefstijl hun beweeggedrag duurzaam hebben verbeterd. Middelgrote (50-249 werknemers) en vooral grote (250+) bedrijven worden hierbij gestimuleerd om in samenwerking met sport&zaken, sportbonden en lokale sportverenigingen en eventueel uitvoerende ondersteuningsorganisaties vanuit het bedrijf op maat sportaanbod te creëren voor werknemers. In de ‘Sportagenda 2016’ van het NOC*NSF staat de ambitie om de sportparticipatie onder de groep Jongvolwassenen (24-45 jaar) met 10% te laten stijgen: Hierbij wordt Bedrijfssport specifiek als middel benoemd.

Subdoel

De beoogde subdoelen voor de einddoelgroep werknemers zijn;

  • De medewerkers vertonen minder sedentair gedrag.
  • Zes maanden na de interventie ervaren 10% van de medewerkers (sport&zaken, 2017) minder barrières om te gaan sporten en bewegen.
  • De medewerkers ervaren na de eerste effectmeting een verhoogde werksfeer en energie. (sport&zaken, 2017)
  • De medewerkers tonen een daling in het ziekteverzuim.

De beoogde subdoelen voor de werkgevers zijn:

  • De werkgever biedt minimaal 3 sport- en beweegprogramma’s per jaar aan gebaseerd op de top 3 populaire sporten uit de Sport- en beweegscan. En is flexibel over het sporten en bewegen tijdens werktijd.
  • De werkgever is zicht meer bewust van de effecten van gezonde leefstijl en minder sedentair gedrag, en de daarbij horende meerwaarde voor het bedrijf.

Het vergroten van de bewustwording van de werkgever ten aanzien van gezonde leefstijl en sedentair gedrag van de werknemers door duidelijk te laten zijn wat de effecten zijn.

– De werkgever heeft een positieve houding ten opzichte van de sport- en beweegprogramma’s op de werkvloer door middel van het ervaren.

De subdoelen zijn te meten middels de effectmeting die door TNO is ontwikkeld, waarbij er een nulmeting voorafgaand aan de interventie en een éénmeting direct na de interventie die worden afgenomen middels een enquête onder de werknemers. Er kunnen meer metingen worden afgenomen om de effecten op langere termijn dan 6 maanden te kunnen meten. In de effectmeting wordt een vijfpuntschaal gebruikt om te kijken of er verbetering is opgetreden.

Aanpak (opzet interventie, locatie en uitvoerders)

Opzet van de interventie

Stap

Duur

Aanpak

Hoe

Wie

Stap 1

2 weken

Creëer draagvlak bij de werkgever

Sluit aan bij de doelstellingen van het bedrijf en geef aan wat de voordelen van sporten en bewegen op de werkvloer zijn.

De aanvrager

Stap 2

4 weken

Bepaal de doelstellingen van een sport- en beweegprogramma i.r.t. organisatiedoelen

Hiervoor vindt een bezoek plaats bij het bedrijf en worden de doelen en de werkwijze van Bedrijfssport duidelijk gemaakt. En wordt bekeken aan welke bedrijfsdoelstellingen Bedrijfssport een bijdrage moet leveren.

De aanvrager, het bedrijf en Sport&zaken.

Stap 3

6 weken

Sluit aan bij sport- en beweegbehoeften van de medewerkers

Als een bedrijf Bedrijfssport wil aanbieden aan de werknemers, wordt er bij het bedrijf een sport- en beweegscan uitgevoerd. Dit is een online enquête waarin o.a. wordt onderzocht in hoeverre werknemers voldoen aan de beweegnormen, of ze geïnteresseerd zijn in Bedrijfssport en aan welke sport ze willen deelnemen, onder welke voorwaarden van Bedrijfssport. De uitkomsten worden weergegeven in een rapport.

Afnemen behoefte inventarisatie en uitwerken in een rapportage: Sport&zaken

Stap 4

2 weken

– Maak een doelgroep analyse o.b.v. sport- en beweegscan

– Bepaal welk bedrijfssportaanbod met uitdagende challenges of cursussen

Bij voorkeur maakt Bedrijfssport onderdeel uit van integraal gezondheidsbeleid binnen het bedrijf. In deze stap worden de keuze over het sport- en beweegprogramma gemaakt, zoals de keuze van de sport, de sportvorm, het tijdstip, locatie etc.

De aanvrager, het bedrijf en Sport&zaken

Stap 5

2 weken

Plan van aanpak opstellen

Vervolgens wordt een plan van aanpak gemaakt met o.a. beschrijving van het aanbod, de interne communicatie en coördinatie en de financiën. Het bedrijf ontvangt het plan van aanpak per mail en daarna wordt een afspraak gepland met het bedrijf.

Indien het bedrijf akkoord gaat met het plan van aanpak, handelt Sport&zaken de (financiële) zaken af met de sportbond(en) en volgt een contract.

De aanvrager, de desbetreffende uitvoerder met ondersteuning van Sport&zaken

Stap 6

3 weken

– Stel een doordacht wervingsplan op

– Mogelijkheid tot inschrijven

Sport&zaken adviseert het bedrijf over de juiste wervings- en communicatiemiddelen.

Er dient minimaal drie weken voorafgaand aan het programma mogelijkheid tot inschrijving te zijn.

Sport&zaken heeft kennis hoe het beste geworven kan worden bij een bedrijf. Het bedrijf dient zijn communicatiekanalen hiervoor in te zetten.

Stap 7

12 weken

– Invullen nulmeting effectmeting door de deelnemers

– Start met daadwerkelijke uitvoering van het sport – en beweegaanbod

– Direct na afloop volgt de éénmeting effectmeting

De uitvoering van het programma vindt plaats met behulp van gekwalificeerde trainers. Een bedrijf kiest een of meer sporten en doormiddel van een Cursus of Challenge wordt er gewerkt aan de sportparticipatie. Qua tijdmeting is hier als voorbeeld de Challenge gebruikt. Een Challenge heeft een minimale duur van 12 weken en een minimale frequentie van 1x per week. De Challenge is de meest voorkomende interventie, daarnaast wordt de Cursus ook vaak ingezet.

Invullen effectmeting: werknemers van het bedrijf

Uitvoering: Sportbond, lokale sportvereniging

Rapportage effectmeting: Sport&zaken

Stap 8

6 maanden na de interventie

– invullen tweemeting effectmeting

– Meet de effecten o.b.v. de doelstellingen

Hiermee is het mogelijk om de impact op een aantal harde factoren (bijv. ziekteverzuim) en softe factoren ( bijv. werksfeer) aan te tonen.

Invullen tweemeting: werknemers van het bedrijf

Rapportage effectmeting: Sport&zaken

Stap 9

1 week

Evalueer het programma en overdracht.

De aanvrager, het bedrijf en Sport&zaken.

Locaties en Uitvoering

Sportbonden, lokale sportverenigingen en overige sportaanbieders

De uitvoering van de sport- en beweegprogramma’s kan plaatsvinden bij Nederlandse sportbonden die aangesloten zijn bij NOC*NSF. De interventie wordt te allen tijde uitgevoerd door gekwalificeerde en gecertificeerde trainers die erkend zijn door de betreffende sportbond of keuringsinstantie in hun vakgebied. Zo heeft sport&zaken een samenwerkingsovereenkomst met 24 sportbonden! Naast de traditionele sporten zijn er ook sporten waarvoor geen bond aanwezig is. Daarvoor heeft sport&zaken ook samenwerkingsovereenkomsten met partijen die niet-traditionele sporten aanbieden, zoals Yoga of Mindfulness. De rol van sportbonden of derde partij is het aanbieden en uitvoeren van het sportaanbod specifiek gericht op de werksetting. Kortom:

  • Leveren gediplomeerde trainers
  • Uitvoering van het sport- en beweegprogramma
  • Zorgen voor een passend vervolgaanbod

De rol van de werkgever is het faciliteren van de randvoorwaarden. De trainer van de betreffende bond of partij moet voldoende handvatten krijgen om het programma succesvol te organiseren. Deze handvatten verschillen per bedrijf en per sportprogramma. Zo kan het gaan om beschikbare tijd, ruimten of de mogelijkheid tot omkleden.

Ondersteuning

De uitvoering van de interventie kan worden overgedragen aan sportaanbieders (sportbonden, sportverenigingen, fitnesscentra). De coördinatie van de interventie kan de aanvrager aan een ondersteuningsorganisatie overdragen zoals sportbedrijven van de gemeente, verenigingsondersteuner of andere non-profitorganisaties. Producten zoals de Sport- en beweegscan en de effectmeting kan middels een gesprek worden toegelicht en aangepast zodat sportaanbieders en ondersteuningsorganisaties dit zelf uit kunnen voeren.

Bedrijfssport heeft een algemene procesbeschrijving waarin de stappen van het opstellen van een offerte tot en met het factureren is beschreven. De noodzakelijke stappen van acquisitie tot en met de evaluatie staan als een checklist ook in het Content Management Systeem.

Sport&zaken heeft een draaiboek voor een Challenge (Running, Walking, Cycling en Swimming). Sport&zaken heeft ook een handboek Bedrijfssport voor sportverenigingen waarin een stappenplan is uitgewerkt om efficiënt en effectief een bedrijfssportprogramma te kunnen organiseren, implementeren en uit te voeren op lokaal niveau.

Daarnaast is sport&zaken te allen tijde bereidt ondersteuning op ieder gewenst moment van de implementatie. Van best-practices tot persoonlijke afspraken; sport&zaken heeft al ruim 15 jaar ervaring met bedrijfssportprogramma’s en kan op ieder moment bijspringen.

Materialen

  • Sport&zaken heeft specifiek een handboek voor bedrijfssport voor lokale sportverenigingen waarin een stappenplan is uitgewerkt om efficiënt en effectief een bedrijfssportprogramma te kunnen organiseren, implementeren en uit te voeren. Voor de werkgever zijn de acht stappen die in de opzet beschreven zijn van belang
  • Voor het Bedrijfssportprogramma heeft Sport&zaken een algemene procesbeschrijving waarin de stappen van het opstellen van een offerte tot en met het factureren is beschreven. Bovendien zijn er gestandaardiseerde offertes en contracten opgesteld.
  • De sport- en beweegscan: Een online enquête met verschillende vragen over gezondheid en Bedrijfssport. De enquête wordt meerdere weken online uitgezet bij de werknemers. In de enquête wordt o.a. onderzocht in hoeverre werknemers voldoen aan de beweegnormen. Dit is onder te verdelen in beweegnorm (is norm voor matig intensief bewegen), de fitnorm (is norm voor inspannend bewegen) of combinorm (is beweegnorm en/of fitnorm). Ook wordt gevraagd aan de werknemers of ze geïnteresseerd zijn in Bedrijfssport, aan welke sport ze bereid zijn mee te doen en onder welke voorwaarden ze willen deelnemen.
  • Met bedrijfssportmenukaart kan een bedrijf een keus maken uit diverse sporten, aangesloten bij sportbonden.
  • Sport&zaken heeft een draaiboek voor een Challenge (Running, Walking, Cycling, Swimming) en een actiepuntenlijst om een Challenge te organiseren.
  • Sport&zaken beschikt over showcases met betrekking tot een succesvolle samenwerking tussen een bedrijf of organisatie en lokale sportverenigingen.
  • Effectmeting: Met dit instrument kan het bedrijf inzicht verkrijgen in de impact van Bedrijfssport. De Effectmeting is ontwikkeld in samenwerking met TNO en bestaat uit een nulmeting, meting na afloop van het bedrijfssportprogramma en een follow-up meting na zes maanden.

Organisaties die het materiaal willen gebruiken kunnen contact opnemen met het secretariaat van Sport&zaken, info@sportenzaken.nl, 026 – 483 44 82.

Belangrijke documenten

Printen