Terug naar overzicht

Fit in 90 dagen

Fit in 90 dagen is een sportief en uitdagend project gericht op het tot stand brengen van een gezonde en bewuste leefstijl. Het project is een zogenaamde gecombineerde interventie. Een gecombineerde interventie houdt in dat we bewegen en leefstijl tegelijkertijd ontwikkelen. We zien bewegen als de motor van een gezonde leefstijl en de twee begrippen als onlosmakelijk met elkaar verbonden.

Fit in 90 dagen gaat uit van leren door te doen binnen de vertrouwde schoolomgeving. Het traint, leert en inspireert leerlingen om op verschillende manieren een gezonde levensstijl te ontwikkelen. Fit in 90 dagen heeft daarnaast de doelstelling om leerkrachten te bekwamen in het geven van voldoende, goed en gevarieerd bewegingsonderwijs.

Fit in 90 dagen heeft een vast basisprogramma en een keuzeprogramma. Onder begeleiding van een schoolcoach wordt het project uitgerold en tot een succesvol einde gebracht.

Probleembeschrijving

Kinderen bewegen minder goed en minder vaak. Als we kijken naar de Beweegnormen voor Jeugdigen ontwikkelen kinderen steeds vaker een ongezonde leefstijl (zie bijlage K). In de periode 2010- 2013 beweegt 48,8% van de kinderen van 4-11 jaar volgens de combinorm, 52,2% beweegt volgens de combinorm onvoldoende. In de leeftijdscategorie 12-17 jaar beweegt 52,7% volgens de combinorm, 47,3% beweegt volgens de combinorm onvoldoende. 11,9% van de kinderen tussen de 4 en 11 jaar wordt zelfs gezien als “inactief”. In de leeftijdscategorie 12-17 jaar is 11,8% inactief te noemen. In 2013 bereikt het percentage jongeren (4 tot 17 jaar) dat aan de NNGB (Nederlandse norm gezond bewegen) norm voldoet een dieptepunt; slechts 16%.

Ook de sociale omgeving is van invloed op het beweeggedrag. Voorbeelden van sociale omgevingsfactoren zijn sociale veiligheid, het beweeggedrag van leeftijdsgenoten (‘peers’) en dat van ouders en andere personen met een voorbeeldfunctie. Ook ervaren kinderen te weinig stimulans uit de eigen omgeving om meer te gaan bewegen. Beter en meer bewegen heeft een positieve invloed op het bewegingspatroon.

Over de spreiding valt op te merken dat deze niet geografisch is bepaald maar meer op basis van sociale achtergrond en inkomen. In 2010/2012 had 15% van de kinderen en jongeren tussen 2 en 25 jaar overgewicht. Bij 3% was sprake van ernstig overgewicht. Naarmate het inkomen in het huishouden lager is, neemt het aandeel met overgewicht toe. Zo heeft 19% van de jongeren in een huishouden in de laagste inkomensgroep overgewicht, tegenover 11% van de 2- tot 25-jarigen in de hoogste inkomensgroep. Ernstig overgewicht komt onder jongeren inde laagste inkomensklasse drie keer zo vaak voor als onder leeftijdsgenoten in de hoogste inkomensklasse.

Ons land telt 7.436 basisscholen waar 104.140 leerkrachten in meer of mindere mate met het vak bewegingsonderwijs in aanraking komen. Niet elke leerkracht heeft (persoonlijke-) affiniteit met bewegen. Men heeft er niet voor gekozen. Uit onderzoek blijkt dat 73% van de scholen verandering wil op het gebied van bewegingsonderwijs.

Doelgroepen

Leerlingen uit alle groepen van het primair- en voortgezet onderwijs, leeftijd 4 t/m 18 jaar.

Dit project is niet geschikt voor het speciaal- en voortgezet speciaal onderwijs. In het programma-aanbod wordt een differentiatie gemaakt in leeftijd en ook de mogelijkheden tot bewegen. Bijzondere aandacht gaat uit naar ‘risicoleerlingen’ op het gebied van motoriek en/of overgewicht en eventuele andere fysieke en/of medische risicofactoren. Nadat we deze leerlingen in overleg met de school hebben gesignaleerd geven wij deze leerlingen vanuit onze expertise specifieke trainingen en tips tot beter bewegen.

.

Intermediaire doelgroep

De intermediaire doelgroepen zijn:

  • Leerkrachten: Onze ervaring leert dat in elke school tenminste enkele leerkrachten primair betrokken zijn bij goed bewegingsonderwijs als onderdeel van een gezonde leefstijl.
  • Ouders/verzorgers; De rol van de ouders/verzorgers is erg belangrijk. Zij maken belangrijke keuzes en bepalen daarmee de leefstijl van de leerlingen.
  • Directie en bestuur: Het is belangrijk dat de directie van de school zich bewust is van de verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid die ze draagt ten aanzien van een kloppend beleid op het gebied van bewegingsonderwijs.
  • Ondersteunend kader: In de uitvoering van ons programma kunnen we samenwerken met combinatiefunctionarissen; personen werkzaam bij de gemeente en sportbuurtcoaches.

Doel van het sport- en beweegaanbod

Hoofddoel

Het hoofddoel van Fit in 90 dagen is het aanleren van een gezonde leefstijl door op drie verschillende thema’s in te spelen:

  • Fysieke activiteit; bewegingsonderwijs, motorische- en conditionele screenings waarbij individuele hulp aangeboden kan worden, aanzetten tot bewegen in de klas, op het plein en thuis. Binnen het project noemen wij dit de groene leerlijn.
  • Mentale balans; leerlingen zich bewust laten worden dat rust in het hoofd en lichaam helpt bij de concentratie, prestaties, omgaan met tegenslagen etc. Binnen het project noemen wij dit de paarse leerlijn.
  • Zelfinzicht/gezond denken; het ontwikkelen van zelfvertrouwen, inzicht krijgen in het eigen voedingspatroon, talentontwikkeling, zelfstandig gezonde keuzes kunnen maken op zowel fysiek als mentaal vlak. Binnen het project noemen wij dit de gele leerlijn.

Subdoel

De subdoelen staan hieronder per doelgroep beschreven.

Leerlingen

  • zijn leerlingen zich bewuster van een gezonde leefstijl
  • zijn de leerlingen beter bekend met de begrippen begrip “fit” en “gezond”
  • kennen de leerlingen een manier om zelfstandig tot spel en meer variatie in het bewegingspatroon te komen
  • zijn de leerlingen beter in staat keuzes te maken tussen gezond en ongezond voedsel
  • hebben de leerlingen zelfvertrouwen ontwikkeld en inzicht gekregen in hun talent
  • hebben de leerlingen kennisgemaakt met verschillende sporten en weten ze de weg te vinden naar de plaatselijke sportclubs
  • hebben de leerlingen het certificaat “fitte leerling”

Leerkrachten

  • zijn de leerkrachten zich meer bewust van het belang van goed bewegingsonderwijs
  • zijn de leerkrachten in staat extra aandacht te geven aan de motorische ontwikkeling van de leerling
  • zijn de leerkrachten zich meer bewust van het belang van gezond voedsel
  • weten de leerkrachten op welke manier ze sport, spel en voeding onder de aandacht van de leerlingen kunnen houden en motiveren

Ouders/verzorgers

  • hebben ouders/verzorgers kennisgemaakt met het begrip leefstijl en enkele facetten ervan

Directie

  • kennen de directies het belang van verantwoord bewegingsonderwijs
  • kunnen de directies de “drie kleuren methodiek” praktisch in- en toepassen

Heeft de school

  • een boeiend en leuk project dat meerdere malen ingezet kan worden
  • een methodiek om het thema leefstijl te ontwikkelen
  • structurele nazorg op het gebied van leefstijl en follow-up op het gebied van motoriek
  • borging van het thema leefstijl in de school met de mogelijkheid per thema specifiek te werken
  • de erkenning “Fitte school” .

Aanpak (opzet interventie, locatie en uitvoerders)

Opzet van de interventie

Fit in 90 dagen heeft een vast basisprogramma en een keuzeprogramma. Onder begeleiding van een schoolcoach wordt het project uitgerold en tot een succesvol einde gebracht.

Het vaste programma bestaat uit twee onderdelen; beweegkaartjes en weekopdrachten. De beweegkaartjes kunnen individueel of in groepsverband worden uitgevoerd. De weekopdrachten en beweegkaartjes kunnen door de leerkracht op ieder gewenst moment worden uitgevoerd. De weekopdrachten worden klassikaal uitgezet, maar zijn qua inhoud en omvang verschillend en worden per week ingepland. Een weekopdracht duurt gemiddeld 30 minuten een beweegkaartje varieert van 5 tot 25 minuten. Door de leerlingen elke dag een opdracht te laten doen worden ze al vlug bekend met de drie kleuren methodiek.

Het keuzeprogramma stelt de school zelf samen vanuit onze menukaart (zie bijlage G) en wordt door de schoolcoaches aangeboden en begeleid. De workshops vinden zowel in als buiten de klas plaats klas en zijn aangepast aan het niveau van de leerlingen.

Enkele onderwerpen op onze menukaart:

  • Judo
  • Yoga en mindfulness
  • Voeding
  • Herken je talent
  • Dans

De schoolcoach wordt door In Beweging Fitprogramma’s aangesteld. Hierbij wordt goed gekeken naar de identiteit van de school en de specifieke wensen. De schoolcoach is projectmanager met een sportieve achtergrond. De schoolcoach stuurt het project aan en is de verbinding tussen de coaches en leerkrachten. De schoolcoach is nauw betrokken bij de totstandkoming van het programma en de uitvoering ervan.

De volgorde van werken wordt per school ingevuld en vastgelegd in een projectplan. Deze planning zal worden bewaakt door een schoolcoach om er zorg voor te dragen dat de doelstellingen van de school niet in gevaar komen.

Zie bijlagen A en B.

Locaties en Uitvoering

De interventie is zo opgebouwd dat er per groep aan de beweegkaartjes, weekopdrachten en workshops gewerkt kan worden. De beweegkaartjes en weekopdrachten kunnen worden uitgevoerd in het klaslokaal, gymzaal, sportveld, in de algemene ruimte of op het schoolplein.De workshops worden per groep uitgevoerd en de locatie is afhankelijk van het type workshop. Bijvoorbeeld: de locatie van de workshop “Judo/stoeien” is de gymzaal en de locatie van de workshop “Voeding” is het klaslokaal.

werkt samen met organisaties die zich specialiseren op het gebied van sport, bewegen en een gezonde leefstijl. Deze organisaties hebben een relatie met het onderwijs en zijn:

  • SportsforChildren – Over SportsforChildren: Alle kinderen hebben behoefte om te spelen, te sporten of te bewegen. In minder ontwikkelde landen is het helaas niet altijd mogelijk om aan die behoefte te voldoen wegens een gebrek aan sport- en spelmateriaal. De SportsforChildren Foundation heeft zich ten doel gesteld deze kinderen te voorzien van degelijk en betrouwbaar materiaal om samen te kunnen spelen: www.sportsforchildren.nl
  • Janssen-Fritsen – Al 65 jaar sterk in beweging: In 1950 werd Janssen-Fritsen opgericht als “fabriek voor speeltoestellen”. De laatste jaren richten we ons op het bewegingsonderwijs en de

turnsport. Ook buiten Nederland springt onze kwaliteit in het oog. Zo leverden we de turntoestellen voor de Olympische Spelen van Mexico, München, Barcelona, Athene en Beijing.

www.janssen-fritsen.nl

  • STTC fysiotherapie–Sport Therapeutisch Trainings Centrum. www.sttc.nu

Ondersteuning

Om Fit in 90 dagen te kunnen overdragen aan scholen en/of andere organisaties er een format ontwikkeld. Het format heeft als basis de Fit in 90 dagen Brons uitvoering (zie schema onder):

  • Het lespakket bestaande uit 45 beweegkaartjes en de opening. De kaartjes zijn in print en digitaal beschikbaar.

Het “Fit in 90 dagen Brons”-pakket kan naar wens worden uitgebreid.

Voor de opening is er een draaiboek aanwezig evenals een handleiding.

De implementatie werkt van coach op leerlingen en van leerkracht op leerling. Coaches werken vanuit de gedachtegang van dit project. De handleiding en de structuur van het programma maken het mogelijk de interventie ook door anderen te laten uitvoeren. Door het inzetten van de schoolcoach blijft In Beweging Fitprogramma’s betrokken.

De methodiek waaronder de beweegkaartjes, handleiding, weekopdrachten en spelmateriaal blijven in bezit van de deelnemende school. Op basis hiervan kan de school belangrijke onderdelen van het programma zelf uitvoeren binnen de school zonder de betrokkenheid van Fit in 90 dagen.

N.B. In Beweging Fitprogramma’s blijft ten alle tijden eigenaar van de methodiek Fit in 90 dagen en alles wat daaronder valt, en deze mag dan ook niet gereproduceerd worden en/of door derden worden gebruikt.

Materialen

De volgende materialen zijn beschikbaar:

  • Handleiding voor leerkrachten
  • 10 Weekopdrachten
  • 45 Beweegkaartjes
  • Workshopmenukaart
  • Sport- en spelmateriaal
  • Diploma fitte leerling
  • Erkenning fitte school

De volgende bronnen zijn beschikbaar voor werving:

  • Landelijke media – NOT
  • Regionale media – Gooi- en Eemlander, Baarns Nieuwsblad etc.
  • Nieuwskanalen van Jansen en Fritsen – o.a. nieuwsbrief met bereik van meer dan 10.000 ontvangers in de doelgroep.
  • Nieuwskanalen van SportsforChildren
  • Nieuwskanalen van STTC
  • Nieuwsbrieven deelnemende scholen – bedoeld voor ouders om “mond op mond” reclame te genereren.
  • Facebook – lekker fit in 90 dagen – voor individuele nieuwsvergaring en positieve beeldvorming
  • Twitter – @team 90 dagen– voor individuele nieuwsvergaring en positieve beeldvorming

De volgende evaluaties gebruiken wij per project

  • Gerichte interviews met deelnemende leerkrachten
  • Procesevaluaties met leerkrachten, leerlingen en coaches

(Zie bijlage H)Klik hier als u tekst wilt invoeren.

Printen Uitgebreide beschrijving (pdf)