Terug naar overzicht

Fun & Health Summer Program

De Fun & Health Summer Program (F&HSP) is een 5 maanden durende intensieve en integrale interventie van The BootClub B.V. voor kinderen van 9-16 jaar met obesitas met 320 uren begeleiding per kind, die aansluit op de bestaande ketenaanpak en zich onderscheidt met diverse kampweken met overnachtingen.

Het programma richt zich op het creëren van een keerpunt in de leefstijl.

Kenmerken van het programma zijn intensieve en integrale leefstijlbegeleiding, op maat benadering, groei, beloning en erkenning, toegespitst op de complexe doelgroep, nauwe betrokkenheid van ouders, activatie van omliggende systeemactoren, inbedding in de keten en opstap/vervolg voor langdurige zorg.

De F&HSP is geschikt als start voor leefstijlwijziging of als ondersteuning bij een traject om het kind en de familie echt in de actiefase te krijgen.

Probleembeschrijving

Lagere kwaliteit van leven

De doelgroep van deze interventie heeft te kampen met obesitas en een verhoogd GGR . Dit leidt op termijn tot gezondheidsproblemen en nevenproblemen die gepaard gaan met obesitas, zoals hart- en vaatziekten (Baker 2007, Partnerschap Overgewicht Nederland 2010; Partnerschap Overgewicht Nederland 2011), het metabool syndroom (Sun 2008), maar ook is de mortaliteit hoger bij volwassenen die als kind en als volwassene te zwaar waren (Twig 2014). Daarnaast spelen een lagere kwaliteit van leven en een lage fitheid een grote rol bij overgewicht en obesitas. Naarmate iemand langer of ernstiger obesitas heeft is de kans op gezondheidsproblemen groter (Baker 2007, Tirosh 2011, Partnerschap Overgewicht Nederland 2010). Doordat veel kinderen met overgewicht gepest worden draagt dat bij aan een lagere kwaliteit van leven. (Schwimmer 2003). Uit ervaring is gebleken dat emotie-eten of eten uit verveling vaak voorkomt bij deze doelgroep.

Amsterdam

In de regio Amsterdam komt overgewicht bij 15,4% van de jongens en 17,6% bij de meisjes van 10 jaar voor. In totaal heeft zelfs 3,8% van de jongens obesitas en 5,0% van de meisjes. (GGD 2015-2016) Geschat wordt dat zelfs ongeveer 2300 kinderen in Amsterdam morbide obesitas hebben. Dit komt neer op 1,5% van alle kinderen (GGD 2009-2015).

Onder kinderen van allochtone afkomst komt overgewicht meer voor, met name bij kinderen van Turkse (34,2%), Marokkaanse (25,2%) en Antilliaans of Arubaanse (22,8%) afkomst. Het percentage Nederlandse Amsterdamse kinderen met overgewicht was in 2014-2015 8,6%. Voor obesitas gelden de volgende cijfers: Turks 12,9%, Marokkaans: 7,0%, Antilliaans of Arubaans: 5,7% en Nederlands 1,6%. (GGD 2009-2015)

Kosten maatschappij

Obesitas kost de maatschappij wereldwijd maar liefst 2000 miljard euro per jaar. Na zorgkosten als gevolg van oorlog en roken is obesitas de derde grootste kostenpost. (Dobbs 2014) De World Obesity Federation riep tijdens de World Obesity Day van 11-10-2016 met klem op tot Urgent Government Action.

De gevolgen van obesitas voor de maatschappij zijn immers groot.

Ook in Nederland zijn de kosten van zorg als gevolg van overgewicht en obesitas hoog. De kosten van zorg als gevolg van overgewicht (€1,6 miljard) en inactiviteit (€1,3 miljard) bedroegen in 2010 €2,9 miljard. Andere typische zorgkosten zoals hoge bloeddruk (€2,2 miljard) zijn daarin niet meegenomen terwijl ze wel potentieel worden veroorzaakt door overgewicht of inactiviteit. (In’t Panhuis-Plasmans 2012)

De kosten die in een volledige levenscyclus worden gemaakt als gevolg van obesitas zijn enorm.

Ter illustratie, een kind met obesitas, die op middelbare leeftijd diabetes mellitus type 2 krijgt (35 jaar) en daar 35 jaar mee moet kampen waarvan hij de laatste 15 jaar hart- en vaatpatiënt is, kost de maatschappij al snel: €202.377. En deze kosteninschatting neemt de maatschappelijke kosten als gevolg van ziekteverzuim, verminderde arbeidsproductiviteit en verminderde kwaliteit van leven niet mee. (Volksgezondheidenzorg.info 2011). Een conservatieve illustratie: sommige kinderen uit de doelgroep hebben zelfs al (pre)diabetes type 2.

De kosten van de grofweg 60 á 70 ongezonde levensjaren die een onbehandeld obees kind voor zich heeft liggen, zijn zo hoog dat het tijdig interveniëren bij deze doelgroep een zeer waardevolle investering is. Dit maakt de interventie in potentie een kosteneffectieve keuze die de maatschappij veel waarde oplevert.

Doelgroepen

De primaire doelgroep van de Fun & Health Summer Program (F&HSP) bestaat uit 9-16 jarige kinderen met obesitas en een matig (graad 1, overeenkomstig met BMI 30-35 bij volwassenen) tot extreem verhoogd (graad 2 en 3 overeenkomstig BMI 35 of 40 en hoger bij volwassenen) Gewichtsgerelateerd Gezondheidsrisico (GGR, Partnerschap Overgewicht Nederland, 2010). De kinderen, zowel jongens als meisjes, zitten momenteel op de basisschool of middelbare school. Een deel van de kinderen is afkomstig uit sociaal achtergestelde, multiculturele wijken, met beperkt inkomen. Vaak is er sprake van multiproblematiek binnen de gezinnen. De deelnemers (en een van de ouders/verzorgers/begeleiders) moeten in ieder geval Nederlands kunnen praten om deel te nemen.

Intermediaire doelgroep

Een belangrijk doel van de F&HSP is het betrekken en activeren van actoren in het systeem. We onderkennen in dat kader in ieder geval de volgende intermediaire doelgroepen:

  • De ouders/verzorgers van de kinderen. Zij dragen de verantwoordelijkheid voor de zorg van de kinderen en hebben baat bij meer kennis van en ervaring met een gezondere leefstijl.
  • Andere familieleden betrokken bij de interventie zoals de broertjes/zusjes maar ook opa of oma (indien zij betrokken zijn bij het gezin).
  • De verwijzers vormen een intermediaire doelgroep, met wie voorafgaand de intake, halverwege de eerste overdracht en aan het eind van de interventie het exitgesprek en de tweede overdracht plaatsvinden. Bij de intake- en het exitgesprek zijn de ouders en het kind ook aanwezig. De overdracht wordt ook naar de ouders opgestuurd. De verwijzer heeft een belangrijke rol in de borging van de noodzakelijke langdurige zorg.
  • Overige actoren (denk aan een mentor, interne begeleider of een coach)

Doel van het sport- en beweegaanbod

Het hoofddoel van de F&HSP is het verhogen van de kwaliteit van leven van de doelgroep door het creëren van een keerpunt in leefstijl.

Dit keerpunt wordt bereikt met behulp van bijdragen aan de volgende 5 pijlers:

  1. Stimulatie sociaal emotionele ontwikkeling en bijdragen aan zelfvertrouwen;
  2. Activeren van en aansluiten op relevante actoren in het systeem met focus op ouders;
  3. Verbeteren gebruik wilskracht m.b.v. groei, beloning en plezier;
  4. Vermindering van voedselverslaving met het Reward Neural System;
  5. Het bevorderen van gezond leefstijlgedrag.

Dit alles wordt bereikt door middel van een leuk, stimulerend en inspirerend lifestyle change programma.

Aanpak (opzet interventie, locatie en uitvoerders)

Locaties en Uitvoering

Vereisten voor de locatie zijn:

  • Groepsaccommodatie met grote groepsruimte, ruime keuken, voldoende sanitair en veel buitenspeelruimte;
  • Overnachtingsmogelijkheid voor kinderen en teamleden;
  • Diverse sportvelden op maximaal 5-10 minuten loopafstand;
  • Natuurlijke omgeving;
  • In nabije omgeving diverse outdoor activiteiten mogelijk;
  • Zwembad dichtbij;
  • Sporthal dichtbij.

Ondersteuning

De interventie kan ook voor andere steden dan voor Gemeente Amsterdam uitgevoerd worden door The BootClub zelf. Hiervoor kan contact worden opgenomen met The BootClub via info@the-bootclub.com om de mogelijkheden te bespreken.

Materialen

Voor de uitvoering van de interventie is het volgende in ieder geval benodigd:

  • Rode draadboek
  • Draaiboek
  • Expeditiemappen kinderen
  • Expeditiemap instructie voor teamleden
  • Expeditiematerialen
  • Keukenmap (met o.a. voedselveiligheid, recepten, formulieren)
  • Formulieren (o.a. voor nulmeting, weegmoment, kwaliteit van leven, et cetera).
  • Themamateriaal /knutselmateriaal
  • Sportmateriaal

Oordeel commissie

De commissie vindt de interventie maatschappelijk relevant en goed opgezet. De keuzes, ook voor de vijf pijlers waarop de interventie is gebaseerd, zijn gedegen onderbouwd en helder beschreven.

Uitvoerbaarheid

Het is een goed uitgekristalliseerde interventie met mooie materialen. Wel is het de vraag in hoeverre de door de gezinnen te betalen borg een drempel is voor deelname. Ook is het de vraag of de hoge kosten opwegen tegen de opbrengst van de interventie

Belangrijke documenten

Printen Uitgebreide beschrijving (pdf)