Terug naar overzicht

GoldenSports, samen buiten sporten in de buurt voor 55+

GoldenSports is in 2014 ontwikkeld door Stichting GoldenSports. Het doel van de interventie GoldenSports is om senioren (m/v) te stimuleren om meer te gaan bewegen samen met buurtgenoten. Op deze manier blijven ze langer gezond en ontmoeten ze leeftijdgenoten in de buurt. De interventie GoldenSports kan aangevraagd worden door een fysiotherapiepraktijk, een sportschool, een sportvereniging of een welzijnsinstelling. Stichting GoldenSports sluit een samenwerkingsovereenkomst af met de aanvrager. In deze overeenkomst staan de rechten en plichten van beide beschreven.

Belangrijke elementen van GoldenSports zijn:

  • Sport en bewegen in de buitenlucht
  • 12 maanden per jaar
  • Voor elk niveau geschikt
  • Ontmoeten van buurtgenoten
  • Onder deskundige begeleiding
  • Veel variatie in de trainingen
  • Per keer betalen en betaalbaar
  • Vrijwilligers spelen een belangrijke rol in de organisatie

Probleembeschrijving

Een van de belangrijkste structurele trends in de demografie van Nederland is de continue vergrijzing. In 1950 was minder dan 8 procent van de bevolking 65 jaar of ouder; sindsdien is dat aandeel voortdurend toegenomen. Vanaf 2011 is de vergrijzing versneld doordat de babyboomgeneratie, de relatief grote geboortecohorten van na 1945, de leeftijd van 65 bereiken. In 2015 is het percentage 65-plussers al opgelopen naar 18 procent en in de toekomst wordt door CBS een verdere stijging voorzien naar 24 procent in 2030, en bijna 27 procent in 2040 (Van Duin et al., 2015).

Om gezond oud te worden en lang thuis te blijven wonen zijn fysieke fitheid en sociale verbondenheid een voorwaarde. De Gezondheidsraad heeft in 2017 het advies gegeven :

De beweegrichtlijn voor volwassenen en ouderen luidt als volgt:

  • Bewegen is goed, meer bewegen is beter.
  • Doe minstens 150 minuten per week aan matig intensieve inspanning, zoals wandelen en fietsen, verspreid over diverse dagen. Langer, vaker en/of intensiever bewegen geeft extra gezondheidsvoordeel.
  • Doe minstens tweemaal per week spier- en botversterkende activiteiten, voor ouderen gecombineerd met balansoefeningen.
  • En: voorkom veel stilzitten.

Ouderen bewegen te weinig, zo blijkt uit onderzoek onder het Ouderenpanel van het Nationaal Ouderenfonds (2017). Maar liefst 2 op de 3 ouderen voldoen niet aan de zogenaamde ‘fitnorm’. Dit betekent dat zij minder dan 1 uur per week intensieve lichamelijke activiteiten verrichten waarbij de hartslag en ademhaling versnelt. Dat terwijl bewegen en sport op latere leeftijd zorgen voor een betere lichamelijke en fysieke gesteldheid. www.ouderenfonds.nl/actueel/onderzoek-ouderen-bewegen-te-weinig. Het Ouderenpanel bestaat in 2017 uit circa 2.300 55-plussers die meepraten en discussiëren over thema’s voor ouderen.

Dat bewegen een positieve invloed heeft op de fysieke en mentale processen bij mensen is algemeen bekend. Dat bewegen -in het bijzonder voor senioren- een belangrijke factor is om de cognitieve functies te behouden, ofwel het proces van afname daarvan te vertragen is recent door Prof. Erik Scherder uitgebreid in het publieke debat aan de orde gesteld. Tenslotte verlaagt bewegen ook de medische consumptie (Tak, 2013).

Een ander probleem is de eenzaamheid in de huidige samenleving. Die neemt ook onder senioren toe. Mensen blijven, ook wanneer zij alleen komen te staan veel langer zelfstandig thuis wonen. Verbinding door kerk, politieke partij, buurthuis of sportvereniging is sterk afgenomen. Van de ruim 2,9 miljoen 65-plussers voelen bijna 900.000 mensen zich eenzaam (Bron: onderzoek TNS/NIPO, november 2012).

Doelgroepen

  1. Doelgroep:

Thuiswonende senioren 55+. Zowel senioren die op dit moment niet meedoen aan een of andere bewegingsactiviteit als senioren die al wel mee doen met een of andere activiteit. We richten ons op zowel kwetsbare senioren (weinig bewegen, sociaal geïsoleerd) als op minder kwetsbare senioren. Senioren die te weinig bewegen hebben een verminderde conditie, minder spierkracht en lopen een groter risico om te vallen.

Uit gesprekken met deskundigen komt naar voren dat het louter werven van kwetsbare senioren bijna onmogelijk is. We richten ons op senioren die wel in beweging te krijgen zijn en gaan via mond-tot mondreclame de meer kwetsbare doelgroep benaderen. Op deze manier zorgen we ervoor dat ook kwetsbare ouderen meer gaan bewegen.

Het criterium 55+ is voorlopig het uitgangspunt. Om veilig en verantwoord te bewegen is het belangrijk dat er niet al te grote verschillen in motorische vaardigheden zijn tussen de deelnemers.

Intermediaire doelgroep

NVT

Intermediairs ( huisartsen, POH, fysiotherapeuten, welzijnsmedewerkers, ouderenadviseurs, buurtsportcoaches en diëtisten vervullen wel een zeer belangrijke rol bij de werving van de doelgroep. Deze intermediairs brengen het aanbod van GoldenSports onder de aandacht bij hun patiënten/klanten. Het advies van een professional wordt vaak serieus genomen. We gaan ervan uit dat deze intermediairs allemaal bekend zijn met het feit dat bewegen goed is voor ouderen en dat door hieraan mee te doen sociale interacties worden aangegaan met andere deelnemers.

Doel van het sport- en beweegaanbod

Hoofddoel

Hoofddoel

Deelnemers aan GoldenSports bewegen vaker en meer tijdens de training en buiten de training dan voorheen.

Subdoel

Subdoelen:

  • Deelnemers verbeteren hun sociale contacten en hebben meer interactie met buurtgenoten. Deelnemers verbeteren hun balans en verminderen hun kans op vallen.
  • Deelnemers hebben meer plezier in bewegen.
  • Deelnemers zijn meer vertrouwd met verschillende vormen van beweegaanbod en het gebruik van (nog onbekende) sportmaterialen.

Aanpak (opzet interventie, locatie en uitvoerders)

Opzet van de interventie

GoldenSports bestaat uit drie onderdelen:

1. Werving van de deelnemers

A Via intermediairs (zoals POH, huisartsen, fysiotherapeuten, participatie medewerkers, maatschappelijk werkers en sportbuurtcoaches)

B Gericht op de doelgroep senioren 55+

C Doorgaande werving door uitvoerder samen met de deelnemers na de start

2. Trainingen

A Bewegingsactiviteiten (zoals frequentie, inhoud, oefenstof) B Sociale interactie (tijdens en na de training)

3. Evaluatie: uitgebreide evaluatie na drie maanden.

Locaties en Uitvoering

Locatie

De sport-en bewegingsactiviteiten vinden plaats op een (kunstgras-)veld in een woonwijk of dorp, bijvoorbeeld op een Cruyffcourt of een Krajicek court. Op de locatie is een bergingsruimte aanwezig waar de sportmaterialen kunnen worden opgeborgen.

Organisaties

De aanvrager van de interventie kan een fysiotherapiepraktijk, een sportschool, een sportvereniging of een welzijnsorganisatie zijn.
De sport-en bewegingsactiviteiten worden uitgevoerd door fysiotherapeuten of gediplomeerde docenten/trainers (ALO of CIOS of minimaal mbo-sport niveau 4)

Ondersteuning

De adviseurs van Stichting GoldenSports geven advies en begeleiding bij het opzetten van een nieuwe locatie GoldenSports. Ook trainen zij één dagdeel de uitvoerders in de methodiek van GoldenSports.

Op de website van GoldenSports (www.goldensports.nl) staat een Toolkit, een digitale handleiding, waarin het concept staat beschreven en waar alle documenten die nodig zijn staan vermeld. Deze toolkit is een soort spoorboekje aan de hand waarvan de aanvrager een nieuwe locatie kan starten. De adviseurs van GoldenSports geven hierbij advies en scholing.

Materialen

Uitvoering:

Iedere locatie schaft eigen aangepaste sportmaterialen aan en bewaard die in een grote tas. De kosten van deze aangepaste sportmaterialen staan op de begroting van de interventie.

Iedere locatie heeft AED voorhanden, bijvoorbeeld in een kleedruimte of deze is aanwezig in de tas met sportmaterialen. De trainer heeft bij voorkeur een training hart revalidatie gevolgd.

Er is een Toolkit, een digitale handleiding, waarin het concept GoldenSports staat beschreven (www.goldensports.nl) en waar alle documenten die nodig zijn staan vermeld. Denk hierbij niet alleen aan formulieren voor het verkrijgen van overheidstoestemmingen en subsidies, maar ook aan beschrijvingen van oefeningen en spelvormen die gebruikt kunnen worden op de training, aan werving van stagiaires, instructies voor vrijwilligers etc.

Communicatiemateriaal zoals, flyers, affiches, posters, PowerPointpresentaties en een filmpje over het concept zijn beschikbaar. Het communicatiemateriaal kan worden aangepast aan lokale omstandigheden.

Iedere locatie heeft een eigen pagina op de website van stichting Goldensports, www.goldensports.nl

Een adviseur van GoldenSports biedt ondersteuning bij het opzetten van een nieuwe locatie

Belangrijke documenten

Printen