Terug naar overzicht

GoldenSports, samen buiten sporten in de buurt voor 55+

GoldenSports is in 2014 ontwikkeld.

Het doel van de interventie GoldenSports is om senioren (m/v) te stimuleren om meer te gaan bewegen samen met buurtgenoten. Op deze manier blijven ze langer gezond thuis wonen en ontmoeten ze leeftijdgenoten in de buurt.
De toelatingscriteria zijn over het algemeen als volgt:

  • De deelnemer is in staat te lopen zonder hulpmiddel zoals stok/rollator etc.
  • De deelnemer is in staat om te luisteren naar de opdrachten van de fysiotherapeut/trainer en daar gehoor aan te geven.

De doelgroep is betrokken bij de ontwikkeling van de interventie GoldenSports. Voor de start van de eerste pilot zijn twee focusgroepen gehouden. Op basis hiervan is het concept ontwikkeld.

Belangrijke elementen van GoldenSports zijn:

  • Sport en bewegen in de buitenlucht
  • Voor elk niveau geschikt
  • Bevorderen van sociale contacten
  • Onder deskundige begeleiding
  • Veel variatie in de trainingen
  • Per keer betalen en betaalbaar
  • Vrijwilligers spelen een belangrijke rol in de organisatie

De interventie GoldenSports kan aangevraagd worden door een fysiotherapiepraktijk, een sportschool of een welzijnsinstelling. Deze aanvrager zoekt een openbaar kunstgrasveld, zoekt samenwerkingspartners in de buurt en doet de werving van de deelnemers en de organisatie van de trainingen.

De interventie GoldenSports wordt per locatie tweemaal per week aangeboden door een fysiotherapeut of gediplomeerde trainer geassisteerd door twee stagiaires. Bij 12-16 deelnemers zijn er twee begeleiders, bij 16-24 drie begeleiders. Maximale groepsgrootte van de subgroepen is 8 deelnemers. De trainingen vinden plaats in de buitenlucht op een (kunstgras-)veld in een woonwijk. Bij stromende regen kan binnen worden getraind. Er wordt getraind in niveaugroepen. Er wordt grote variatie aangeboden in de bewegingsactiviteiten. In iedere training komen in ieder geval 5 elementen aan bod: Balans, spierkracht, lenigheid, coördinatie en conditie.

Werving is een belangrijk onderdeel van de interventie. Werving wordt door de aanvrager gedaan, eventueel samen met een student marketing van een HBO opleiding. De werving richt zich enerzijds direct op de doelgroep met flyers, affiches en presentaties. Anderzijds richt de werving zich op intermediairs die in een cirkel van 3 km rondom het veld werkzaam zijn.

Er is een website ( www.goldensports.nl) waar iedere vestiging een pagina heeft en er zijn werving- en communicatiemiddelen aanwezig. Deze worden aangepast aan de locatie waar de training plaatsvindt.

Deelnemers hoeven niet door te stromen naar een ander aanbod. De trainingen gaan ieder jaar door. Er ontstaat een clubgevoel. Het “eigenaarschap” van de locatie GoldenSports verschuift steeds meer naar de deelnemers.

Na een tot twee jaar dekken de inkomsten uit de entreegelden grotendeels de kosten van de trainer, het veld en de organisatie. De vrijwilligers verzorgen de administratie en de organisatie en de fysiotherapeuten verzorgen de training.

Probleembeschrijving

De samenleving vergrijstgestaag. In 2030 is ruim 22 % van de bevolking boven de 65 jaar (CBS; referentie in lijst toevoegen). Om gezond oud te worden en een goede kwaliteit van leven te behouden zijn er twee zaken van bijzonder belang; fysieke fitheid en een goed sociaal netwerk. Uit onderzoek blijkt dat 65% van de senioren van 65 + veel te weinig beweegt. Het NISB (Nederlands Instituut Sport en Bewegen) heeft als beweegnorm: dagelijks 30 minuten aaneen gesloten matig intensief bewegen. Het merendeel van de senioren haalt deze norm bij lange na niet.

Dat bewegen een positieve invloed heeft op de fysieke en mentale processen bij mensen is algemeen bekend. Dat bewegen -in het bijzonder voor senioren- een belangrijke factor is om de cognitieve functies te behouden, ofwel het proces van afname daarvan te vertragen is recent door Prof. Erik Scherder uitgebreid in het publieke debat aan de orde gesteld. Tenslotte verlaagt bewegen ook de medische consumptie (Tak, 2013).

Een ander probleem is de eenzaamheid in de huidige samenleving. Die neemt ook onder senioren toe. Mensen blijven, ook wanneer zij alleen komen te staan veel langer zelfstandig thuis wonen. Verbinding door kerk, politieke partij, buurthuis of sportvereniging is sterk afgenomen. Van de ruim 2,9 miljoen 65-plussers voelen bijna 900.000 mensen zich eenzaam (Bron: onderzoek TNS/NIPO, november 2012).

Doelgroepen

Senioren 55+. Zowel senioren die op dit moment niet meedoen aan een of andere bewegingsactiviteit als senioren die al wel mee doen met een of andere activiteit. We richten ons op zowel kwetsbare senioren (weinig bewegen, sociaal geïsoleerd) als op minder kwetsbare senioren. Senioren die te weinig bewegen hebben een verminderde conditie, minder spierkracht en lopen een groter risico om te vallen.

Uit gesprekken met deskundigen komt naar voren dat het louter werven van kwetsbare senioren bijna onmogelijk is. We richten ons op senioren die wel in beweging te krijgen zijn en gaan via mond-tot mond reclame de meer kwetsbare doelgroep benaderen. Op deze manier zorgen we er voor dat ook kwetsbare ouderen meer gaan bewegen.

Het criterium 55+ is voorlopig het uitgangspunt. Om veilig en verantwoord te bewegen is het belangrijk dat er in niveaugroepen bewogen wordt. We schatten nu in dat dit mogelijk is als je 55 als uitgangspunt neemt.

Intermediaire doelgroep

Intermediairs spelen wel een zeer belangrijke rol bij de werving van de doelgroep. We gaan ervan uit dat deze intermediairs allemaal bekend zijn met het feit dat bewegen goed is voor ouderen en dat door hieraan mee te doen sociale interacties worden aangegaan met andere deelnemers.

Doel van het sport- en beweegaanbod

Hoofddoel

Deelnemers aan GoldenSports bewegen vaker en meer tijdens de training en buiten de training.

Subdoel

  • Deelnemers verbeteren hun sociale contacten en hebben meer interactie met buurtgenoten.
  • Deelnemers verbeteren hun balans en verminderen hun kans op vallen.
  • Deelnemers hebben meer plezier in bewegen.
  • Deelnemers zijn meer vertrouwd met verschillende vormen van beweegaanbod en het gebruik van (nog onbekende) sportmaterialen.

Aanpak (opzet interventie, locatie en uitvoerders)

Opzet van de interventie

GoldenSports bestaat uit drie onderdelen:

1. Werving van de deelnemers
A Via intermediairs (zoals POH, huisartsen, fysiotherapeuten, participatie medewerkers, maatschappelijk werkers en sportbuurtcoaches)
B Gericht op de doelgroep senioren 55+
C Doorgaande werving door uitvoerder samen met de deelnemers na de start

2. Trainingen
A Bewegingsactiviteiten (zoals frequentie, inhoud, oefenstof)
B Sociale interactie (tijdens en na de training)

  • De trainingen vinden twee keer in de week plaats en worden op maandagen/woensdagen of dinsdagen/donderdagen aangeboden, afhankelijk van de locatie. Het tijdstip is op elke locatie 10.30-11.30 uur.
    De trainingen vinden plaats in de buitenlucht op een kunstgrasveld en gaan twaalf maanden per jaar door. Bij stomende regen of een temperatuur onder 5 graden C worden de trainingen binnen verzorgd. Men kan per keer betalen, de kosten zijn € 4,50 per keer.
  • De trainingen worden verzorgd door één fysiotherapeut of gediplomeerde trainer met twee stagiaires. Bij 12-16 deelnemers zijn er twee begeleiders, bij 16-24 drie begeleiders. Maximale groepsgrootte van 8 deelnemers. In de eerste drie maanden wordt gestreefd naar een totale groep per training van 10 deelnemers, na een half jaar uit 15 en daarna rond de 18 deelnemers per keer.
  • Alle deelnemers vullen een redelijk uitgebreid aanmeldingsformulier in. Ook verklaren zij (met hun handtekening) dat men zich realiseert en dat men op eigen risico meedoet.
  • De vrijwilligers houden iedere training een lijst met aanwezigen bij. Deelnemers die op vakantie gaan geven dit door. Afwezigen worden gebeld of gemaild.

De interventie GoldenSports wordt per locatie twee maaltweemaal per week aangeboden door een fysiotherapeut of gediplomeerde trainer geassisteerd door twee stagiaires. Bij 12-16 deelnemers zijn er twee begeleiders, bij 16-24 drie begeleiders. Maximale groepsgrootte van de subgroepen is 8 deelnemers. De trainingen vinden plaats in de buitenlucht op een (kunstgras-)veld in een woonwijk. Bij stromende regen kan binnen worden getraind. Er wordt getraind in niveaugroepen. Er wordt grote variatie aangeboden in de bewegingsactiviteiten. In iedere training komen in ieder geval 5 elementen aan bod: Balans, spierkracht, lenigheid, coördinatie en conditie.

3. Evaluatie 

In de eerste drie maanden zes korte evaluaties en een uitgebreide evaluatie na drie maanden.

Locaties en Uitvoering

Locatie
De sport-en bewegingsactiviteiten vinden plaats op een (kunstgras-)veld in een woonwijk of dorp. Op de locatie is een bergingsruimte aanwezig waar de sportmaterialen kunnen worden opgeborgen.

Organisaties
De aanvrager van de interventie kan een fysiotherapiepraktijk, een sportschool of een welzijnsorganisatie zijn. De aanvrager zoekt in de buurt of de wijk waar gestart wordt samenwerkingspartners.

De sport-en bewegingsactiviteiten worden uitgevoerd door fysiotherapeuten of gediplomeerde docenten ( ALO of CIOS) met stagiaires.

Ondersteuning

Op de website van GoldenSports (www.goldensports.nl) bevindt zich een Toolkit, een digitale handleiding, waarin het concept staat beschreven en waar alle documenten die nodig zijn staan vermeld.

Deze toolkit is een soort spoorboekje aan de hand waarvan de aanvrager een nieuwe locatie kan opstarten. De adviseurs van GoldenSports geven hierbij advies en scholing.

Materialen

Iedere locatie heeft eigen aangepaste sportmaterialen in een grote tas. De kosten van deze aangepaste sportmaterialen staan op de begroting van de interventie. Deze sportmaterialen worden ter beschikking gesteld aan de uitvoerders.

Iedere locatie heeft AED voorhanden, bijvoorbeeld in een kleedruimte of deze is aanwezig in de tas met sportmaterialen.

Er is een Toolkit, een digitale handleiding, waarin het concept GoldenSports staat beschreven (www.goldensports.nl) en waar alle documenten die nodig zijn staan vermeld. Denk hierbij niet alleen aan aanmeldformulieren en aanvragen van subsidies, maar ook aan beschrijvingen van oefeningen en spelvormen die gebruikt kunnen worden op de training, aan werving van stagiaires, instructies voor vrijwilligers etc.

Communicatiemateriaal zoals, flyers, affiches, posters, PowerPointpresentaties en een filmpje over het concept zijn beschikbaar. Het communicatiemateriaal kan worden aangepast aan lokale omstandigheden. Iedere locatie heeft een eigen pagina op de website waarin praktische informatie en nieuws wordt vermeld en foto’s worden geplaatst. De aanvrager voegt informatie toe aan deze pagina. Een adviseur van GoldenSports biedt ondersteuning bij het opzetten van een nieuwe locatie

Belangrijke documenten

Printen