Terug naar overzicht

Sport-it in de wijk

Sport-it is een interventie die gericht is op kwetsbare jongeren van 12 tot en met 23 jaar. Door middel van sport leren zij op laagdrempelige wijze hun sociale competenties uit te breiden/te verbeteren en waarmee zij meer zelfcontrole ontwikkelen. Bij Sport-it in de wijk wordt niet alleen gewerkt aan de ontwikkeling van jongeren maar ook een verbetering van de samenwerking in de lokale infrastructuur; tussen organisaties die zich voor deze jongeren inzetten. Door verbetering van samenwerking tussen organisaties kan de kans op uitval worden verkleind. Gedurende circa 9 maanden gaan deelnemers 1,5 a 2 uur per week aan de slag en wordt hen een passend sportprogramma aangeboden die in de vrije tijd plaatsvindt in afstemming en samenwerking met specifieke welzijn en zorgaanbieders. Het aanbod vindt groepsgewijs plaats. Maximaal doen er 12 deelnemers per traject. Tegelijkertijd wordt met uitvoerders gewerkt aan de ontwikkeling of versterking van samenwerking tussen relevante partners die bedoeld is om de jongeren zo optimaal mogelijk te kunnen begeleiden. Het streven is dat deze samenwerking niet enkel geldt tijdens de uitvoering van Sport-it in de wijk, maar dat deze verbanden ook daarbuiten en in de toekomst toepasbaar zijn en bestendigd worden.

Probleembeschrijving

De meeste jongeren groeien op in een stabiele omgeving, gaan probleemloos van school naar werk en leveren hun bijdrage aan de samenleving. Bij een deel van deze groep, ongeveer 15 procent, gaat dit niet vanzelf. (www.divosa.nl/onderwerpen/jeugd-en-jongeren) Zij hebben hierbij extra ondersteuning nodig. Geschat wordt dat 10 % van de jongeren tussen de 12 en 23 jaar kampt met meervoudige problemen, en hulp nodig heeft ter preventie van maatschappelijke uitval . (Nicis Institute, 2011).

De problemen zijn uiteenlopend van beperkte vaardigheden en gedragsproblemen tot gebroken gezinnen, chronische armoede, schulden, verslaving, criminaliteit in de directe omgeving, etc. De opeenstapeling van individuele en omgevingsproblemen vergt zoveel van hun incasseringsvermogen, dat het hen op een zeker moment eenvoudig te veel wordt, met maatschappelijke uitval als gevolg.

Iedere jongere heeft een aantal ontwikkelingstaken (persoonlijk, gezin, vrije tijd, school, sociale omgeving, enz.), waarvoor verschillende sociale competenties nodig zijn. Wanneer de gestelde taken (draaglast) zwaarder zijn dan de aanwezige competenties (draagkracht), ontstaat disfunctioneren en onbalans. (Aarts, M; Horst, van der, L, 2005).

Sinds de decentralisaties (Awbz naar Wmo, Participatiewet en de Jeugdwet) wordt in toenemende mate een beroep gedaan op eigen vermogen en zelfredzaamheid. Vooral voor de kwetsbare jongeren is het door het ontbreken van sociale competenties lastig om een plek te verwerven in een maatschappij die steeds meer van hen verwacht.

Bij Sport-it in de wijk wordt door middel van sport gewerkt om de balans tussen draagkracht en draaglast in evenwicht te krijgen.

Spreiding
In 2011 waren er ongeveer 240.000 jongeren die kampten met meervoudige problematiek (Nicis Institute; 2011). Recentere cijfers laten zien dat in groep tot 18 jarigen, 10,7% van de jongeren in Nederland jeugdhulp ontvangt. (Jeugdhulpverlening is bedoeld voor personen tot 18 jaar).

(Noot: Dit geeft echter nog niet aan of er hierbij ook sprake is van meervoudige problematiek of uitval)
(bron: www.waarstaatjegemeente.nl), De website www.schoolincijfers.nl laat zien dat het aantal voortijdig schoolverlaters in tien jaar tijd met de helft is afgenomen, maar bedraagt nog altijd ongeveer 22.000 jongeren in 2016.

Doelgroepen

De doelgroep van Sport-it in de wijk zijn kwetsbare jongeren van 12 tot en met 23 jaar die dreigen de verbinding met de maatschappij te verliezen. Het gaat om jongeren (jongens en meisjes) die problemen ondervinden in 2 of meerdere van de onderstaande 7 leefgebieden. Het gaat onder andere om jongeren die nog deelnemen aan het onderwijs of werk, maar dreigen uit te vallen of jongeren die al zijn uitgevallen. Het gaat om jongeren die zich bevinden bij specifieke onderwijsinstellingen (speciaal onderwijs REC 4, praktijkonderwijs REC 3, VMBO en MBO-niveau 1 en 2), welzijnsinstellingen en zorginstellingen of worden middels outreachend jongerenwerk op straat geworven.

Intermediaire doelgroep

Sporttrainers van uitvoerende sportorganisaties (onderaannemers). Ook sportbuurtwerkers en buurtsportcoaches zijn betrokken.

Verder bestaat de intermediaire doelgroep uit professionals (zorgcoördinatoren, hulpverleners, jongerenwerkers, streetcornerwork) van de instellingen waar overbelaste jongeren zich bevinden, te weten: specifieke onderwijsinstellingen (VSO, VMBO en MBO-niveau 1 en 2).

Doel van het sport- en beweegaanbod

Hoofddoel

Kwetsbare jongeren van 12 tot en met 23 jaar versterken tijdens Sport—it in de wijk verschillende sociale competenties en daarmee hun zelfredzaamheid, om beter hun aansluiting te vinden bij de maatschappij.

Subdoel

  • Deelnemers hebben, naast hun sportieve competenties, hun sociale competenties uitgebreid en verbeterd. 
  • Deelnemers hebben na afloop meer zelfcontrole en hebben meer zelfvertrouwen.
  • Deelnemers weten na afloop beter om te gaan met hun gedragsproblemen en hebben een alternatief handelingsrepertoire.
  • Deelnemers doen aan structurele sportbeoefening of dagelijkse beweging.
  • De relatie tussen jongere en professionals in zijn omgeving is versterkt en verbeterd. 
  • Deelnemers zijn gemotiveerd hun school af te maken of werk te vinden.

Nevendoel

  • De omgeving waarin deelnemers zich bevinden is na afloop veiliger geworden.

Aanpak (opzet interventie, locatie en uitvoerders)

Opzet van de interventie

Fase 0 Voorbereidingsfase 6 weken 

Fase 1 Kennismaking (maskers af) 14 weken
Fase 2 Verdiepingsfase 14 weken
Fase 3 Monitoren en nazorg 14 weken

Frequentie, duur en intensiteit.

  • 1 keer per week een 2 uur durende activiteit in een gymzaal/sporthal op een geschikte locatie in de wijk.
  • Er vindt per fase twee keer een individueel gesprek plaats tussen coach en deelnemer. Deze vinden plaats bij aanvang en halverwege elke fase.
  • Het project heeft een doorlooptijd van 1 jaar met daarin 48 weken uitvoering per jaar. Per jaar stromen nieuwe deelnemers in.
  • Er vindt bij afronding van iedere fase evaluatie en monitoring plaats.
  • Per projectjaar worden er een aantal maal trainingsmomenten aangeboden voor de verschillende betrokken organisaties om de methode over te dragen. Het aantal trainingsmomenten hangt af van de lokale situatie en behoefte. 
  • Middels het Ontwikkelplan wordt tijdens de fases gewerkt aan het versterken van competenties (zie inhoud van de interventie).

Op basis van de lokale situatie kan dit op maat worden aangepast.

Locaties en Uitvoering

De interventie-eigenaar ondersteunt organisaties en overheden bij de selectie van instroompartijen waar overbelaste jongeren zich bevinden, te weten: specifieke onderwijsinstellingen (VSO, VMBO en MBO-niveau 1 en 2), welzijnsinstellingen en zorginstellingen of buurtsportcoaches.

De coach kan een professional zijn van de betrokken hulpverleningsinstantie of welzijnspartij zijn waarvandaan jongeren instromen, maar kan bijvoorbeeld ook een buurtsportcoach zijn. Het gaat om een sleutelfiguur die een breed netwerk heeft en de verbinding kan maken tussen Sport-it in de wijk, onderwijs, welzijn, zorg en lokale sportaanbieders.

Lokale sportaanbieders, sportverenigingen, sportbuurtwerkers en buurtsportcoaches kunnen als lokale sportuitvoerder worden betrokken. Partners worden gevonden op basis van getoonde interesse in het verleden of in het heden en in aansluiting op de lokale situatie betrokken.

Ondersteuning

De interventie-eigenaar:

  • Werft opdrachtgevers of ontvangt opdrachten van gemeenten, stadsdelen of welzijns/hulpverleningsorganisaties.
  • Brengt de inhoudelijke vraag bij de instroompartij in beeld en vindt sportorganisaties waarmee op basis van de vraag een aanbod op maat wordt ontwikkeld.
  • Zorgt dat de inhoudelijke vraag van de instroompartij en aanbod van de uitvoerende sportorganisatie op elkaar aansluiten.
  • Faciliteert en ondersteunt het samenwerkingsproces tussen instroompartij en uitvoerende sportorganisatie, bewaakt de uitvoering/kwaliteit van de methodiek.
  • Verzorgt trainingen aan betrokken organisaties (voor overdracht kennis methodiek en borging samenwerking).
  • Zoekt met directies naar aansluiting op het curriculum en het POP/zorg en of behandelplan. De directie verbindt interventie beleidsmatig met reguliere programma.
  • Organiseert per projectjaar minimaal 2 expertmeetings voor de sporttrainers, coaches en andere betrokkenen.
  • Bewaakt organisatorische en contextuele randvoorwaarden en inhoudelijke afspraken in het startdocument om tot een op maat gerichte uitvoering van de interventie te komen.
  • Verzorgt evaluaties en monitoring.

De instroompartij levert inzet vanuit haar kerntaken als basis voor implementatie.

Indien het project grootschalig wordt ingezet, zorgt ClickF1 voor het vinden van passende organisaties die coördinatie kunnen uitvoeren.

Verder is er een handleiding, format voor een inhoudelijk plan, startdocument, POP, uitgebreide methodiekbeschrijving, stappenplan (met randvoorwaarden) en film met praktijkvoorbeelden.

Materialen

Stappenplan

  • Inhoudelijk startdocument waarin bij aanvang randvoorwaardelijke en inhoudelijke afspraken worden vastgelegd tussen instroompartij, sportinstelling en ClickF1.

Projectbeschrijving

  • In the Sportlights; how to play rules + tactics

Dvd / Video
Interventie-eigenaar, schooldirecteuren, coaches, trainers, en jongeren aan het woord over de meerwaarde van Sport-it (over Sport-it@school en Sport-it in de wijk)

Les-/ cursusmateriaal

  • Ontwikkelplan wordt op aanvraag worden ingericht.
  • Trainingscyclus (wordt op maat ingericht en aangeboden).
  • Handleiding Sport-ontwikkeld voor Sport-it @ School. Deze is vanuit het programma Effectiviteit Interventies met ondersteuning van het NISB uitgewerkt. Deze handleiding is naderhand omgeschreven naar een variant voor Sport-it in de Wijk en wordt waar nodig op maat aangepast op de lokale situatie.

Website:

  • www.ClickF1.nl

Projectbeschrijvingen, stappenplannen, film en trainingsmateriaal worden op aanvraag geleverd tijdens de uitvoering.

Belangrijke documenten

Printen Uitgebreide beschrijving (pdf)