Terug naar overzicht

SportMix

SportMix

SportMix is ontwikkeld om kinderen te stimuleren tot deelname en meer bewegen voor een gezondere lichamelijke (en geestelijke) conditie. 

De interventie bestaat uit een de wekelijkse sport & spel inloop voor kinderen van 6 t/m 12 jaar. Tijdens de SportMix kunnen kinderen zich, onder begeleiding van de Buurtsportcoach* en Sporttrainers van de lokale verenigingen, actief uitleven met een gevarieerd, laagdrempelig aanbod van sporten en spellen. Kinderen kunnen hier in een veilige en vertrouwde omgeving, vrijwillig en kosteloos aan deelnemen.

Door het structurele sportaanbod na schooltijd raakt de doelgroep bekend met het diverse sportaanbod in de regio en bij de lokale sportverengingen. De kinderen werken aan hun persoonlijke ontplooiing, ontwikkeling en zelfredzaamheid, ook raken zij (sociaal) verbonden met andere kinderen uit de buurt. Ze worden gemotiveerd om ook buiten de SportMix meer aan beweging te doen, doordat zij wekelijks het nut en plezier van bewegen ervaren.

De Buurtsportcoach en betrokken Sporttrainers van de verenigingen werken nauw samen met onderwijs, zorg, welzijn en sportverenigingen. De Buurtsportcoach verbindt deze sectoren door hen op de hoogte te brengen van het aanbod en hen aan te sturen op toeleiding van de kinderen naar de activiteiten. Ook de ouders worden benaderd om hun kind te motiveren stimuleren om deel te nemen aan de activiteiten.

Tijdens het schooljaar (van ongeveer 42 weken) wordt in verschillende wijken ten minste één SportMix activiteit georganiseerd in de centrale sporthal van 2 uur per week. De opbouw van de sport- en spel inloop is wekelijks hetzelfde. Bij binnenkomst is er eerst een kwartier tot half uur vrij spelen voor de kinderen. Gevolgd door een uur tot anderhalf uur sportaanbod van een Sporttrainers vanuit een betrokken vereniging. Dit kan gaan om tennis, voetbal, badminton, judo etc. De middag wordt afgesloten met een half uur vrij spelen voor de kinderen.

De doelgroep wordt vanuit de SportMix gestimuleerd door de Buurtsportcoach en de Sporttrainers tot doorstroom richting regulier sportaanbod, om hen structureel in verenigingsverband aan het bewegen te krijgen en te houden. Sportverenigingen verbinden zich voor enkele weken aan SportMix en nodigen de kinderen die dit willen vervolgens uit voor een proefles op de vereniging. Via deze weg is het mogelijk om de kinderen uiteindelijk lid te maken van een vereniging zodat zij duurzaam blijven sporten en bewegen.

*De rol van Buurtsportcoach kan ook worden opgepakt voor een jongerenwerker, vakkracht of iemand anders die voldoet aan de competenties zoals beschreven in deze interventie.

Probleembeschrijving

Van de kinderen in de leeftijd van 4 tot en met 11 jaar voldoet in 2011 volgens de ouders bijna 80 procent niet aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB). 68 procent voldoet niet aan de fitnorm en bijna 53 procent niet aan de combinorm (Nederlands Jeugdinstituut, 2014).

Kinderen zijn van zichzelf speels en actief, maar door ontwikkelingen in de maatschappij worden ze steeds inactiever. Gemiddeld besteden kinderen tussen de 4 en 17 jaar op weekdagen buiten schooltijd zo’n twee uur per dag aan zittende en liggende activiteiten (Rijksinstituut voor Gezondheid en Milieu, 2014).

Van de kinderen van drie jaar en ouder blijkt 54% een half uur of langer per dag te besteden aan computerspelletjes, waarvan 3% langer dan 2 uur. Van de kinderen tussen de 5 en 12 jaar besteedt 18% een half uur of langer aan e-mail of chatten. Deze verleiding draagt bij aan inactief gedrag van het kind en daardoor ook aan een verhoogde kans op overgewicht (2014, Nederlands Centrum Jeugdgezondheid).

Gebrek aan beweging wordt als een van de meest belangrijke oorzaken van overgewicht bij kinderen gezien. Door minder bewegen neemt de energiebehoefte en het spierweefsel af. Op lange termijn neemt de kans op hart- en vaatziektes neemt juist toe (Gezondebasis.nl, 2014).

SportMix kan helpen bij het doorbreken van inactief gedrag door de doelgroep structureel een laagdrempelig en afwisselend sport- en beweegmoment aan te bieden en te stimuleren en begeleiden bij een zinvolle/sportieve vrijetijdsbesteding. (zin verwijderd, stond dubbel)

Met deze interventie kan worden ingespeeld op mogelijke negatieve gezondheidseffecten (zoals obesitas) die als groot risico van inactief gedrag naar voren kunnen komen (Nederlands Jeugdinstituut, 2014). De samenwerking met verschillende lokale sportverenigingen maakt het mogelijk voor een kind structureel in aanraking te blijven met sporten- en bewegen, zodat zij enthousiast worden over een specifieke sport, waarvan zij vervolgens op lokaal niveau lid kunnen worden bij een vereniging om duurzaam te blijven sporten.

Doelgroepen

Kinderen in de leeftijd van 6 t/m 12 jaar (basisschoolleeftijd) die niet of nauwelijks sporten/bewegen.

Intermediaire doelgroep

  • De Buurtsportcoach in de wijk voert de lessen uit en coördineert SportMix, onderhoudt contact met de doelgroep en vormt de spin in het web in de samenwerking tussen de verenigingen, welzijnswerk, scholen en overige relevante partners.
  • Sporttrainers van lokale verenigingen verzorgen samen met de Buursportcoach de uitvoering van SportMix namens de sportvereniging waarbij zij zijn aangesloten. Zij begeleiden de doelgroep tijdens de activiteiten en zoeken samen met de doelgroep naar sluitend aanbod bij hun sportvraag/-behoefte. Terugkoppeling vindt plaats richting de Buurtsportcoach.
  • Het welzijnswerk in de wijk. De (ambulant) jongerenwerker in de wijk zorgt voor toeleiding van de doelgroep naar de SportMix activiteiten. In contact met de Buurtsportcoach worden belangrijke signalen en actiepunten besproken, met name in relatie tot vragen/behoeften van de doelgroep en jongerenparticipatie(projecten).
  • (Gym)docenten van de basisscholen in de gemeente. Basisscholen bieden de mogelijkheid gebruik te maken van de communicatiemogelijkheden binnen of via de school. (Gym)docenten stimuleren al hun leerlingen, en specifiek de doelgroep die het hardst nodig heeft, tot deelname aan SportMix.
  • Ouders van de kinderen spelen een belangrijke rol in de motivatie om naar de activiteiten te komen. Wanneer ouders SportMix stimuleren is de kans groter dat het kind blijft komen en dus blijft bewegen.

Doel van het sport- en beweegaanbod

Hoofddoel

De doelgroep (kinderen 6 – 12 jaar die niet of weinig sporten/bewegen)  sport/beweegt structureel en heeft een gezondere lichamelijke (en geestelijke) conditie.

Subdoel

  • De doelgroep neemt wekelijks structureel deel aan het sportaanbod na schooltijd.
  • De doelgroep raakt bekend met het diverse sportaanbod in de regio en de lokale sportverengingen.
  • De doelgroep werkt aan persoonlijke ontplooiing, ontwikkeling en het vergroten van de zelfredzaamheid.
  • De doelgroep raakt (sociaal) verbonden met andere kinderen uit de buurt.
  • De doelgroep is gemotiveerd om ook buiten de SportMix meer aan beweging te doen, doordat zij wekelijks het nut en plezier van bewegen ervaren.
  •  professionals uit onderwijs, welzijn, sportverenigingen en de Buurtsportcoach werken samen om voor de doelgroep sportaanbod te realiseren.
  • De Buurtsportcoach creëert sociale binding en -controle bij de doelgroep, door het groeiende vertrouwen in het bekende gezicht bij SportMix en de wekelijkse activiteiten met dezelfde groep.
  • De Buurtsportcoach en Sporttrainers stimuleren de doelgroep tot doorstroom richting regulier sportaanbod door, om hen structureel in verenigingsverband aan het bewegen te krijgen en te houden.
  • De (ambulant) jongerenwerker en (gym)docenten spreken de doelgroep aan en overtuigen hen om deel te nemen aan de SportMix activiteiten.
  • De ouders motiveren hun kind(eren) om deel te nemen aan de SportMix activiteiten.

Aanpak (opzet interventie, locatie en uitvoerders)

Opzet van de interventie

  • In kaart brengen van de kansen en mogelijkheden binnen de gemeente. (1 maand).
  • Samenwerking tussen verschillende partijen opstarten: gemeente, zorg en welzijn, basisscholen, sportaanbieders en Buurtsportcoaches. (1 maand).
  • Ontwikkelen plan van aanpak: beschrijving van de activiteiten, verdeling van diverse rollen en taken. (1 maand).
  • Lokale werving en communicatie met behulp van verschillende samenwerkingspartners. (1-3 maanden).
  • Uitvoeren SportMix gedurende het schooljaar: ten minste één SportMix activiteit per week, met de duur van 2 uur na schooltijd (42 weken). De opbouw van de sport- en spel inloop is wekelijks ongeveer hetzelfde.
  • Kwartier tot half uur vrij spelen onder begeleiding van de Buurtsportcoach.
  • Uur tot anderhalf uur variërend sportaanbod in de meeste gevallen aangeboden door een Sporttrainer van een vereniging in samenwerking met de Buurtsportcoach.
  • Half uur vrij spelen onder begeleiding van de Buurtsportcoach.
  • Begeleiding van kinderen naar de sportverenigingen door de Sporttrainer en de Buurtsportcoach. (tijdens de 42 weken).
  • Evalueren en eventuele persoonlijke nazorg.(1 maand)

Locaties en Uitvoering

Locatie: Lokale sporthal.
Werving: Zorg en welzijn, docenten en ouders in nauw contact met de Buurtsportcoach.
Uitvoering: Buurtsportcoach samen met de Sporttrainers van de verenigingen
Borging: De Sporttrainers van de verenigingen samen met de Buursportcoach

Tijdens het schooljaar (van ongeveer 42 weken) wordt ten minste één SportMix activiteit per week georganiseerd van 2 uur in een sporthal. In deze sporthal zijn voldoende sport- en spelmaterialen aanwezig om door de verschillende docenten te gebruiken. In samenwerking met de school en de gemeente kan bij een tekort aan materialen worden gekeken naar een aanvulling van bijvoorbeeld ballen en pionnen.

De Buurtsportcoach* geeft in beginsel alle lessen en coördineert de randzaken er omheen. Sporttrainers van lokale sportverenigingen worden benaderd om tijdens zo veel mogelijk SportMix activiteiten naast de Buurtsportcoach een bijdrage te leveren aan de SportMix in de vorm van bijvoorbeeld een workshop.

Kinderen kunnen zo op een laagdrempelige manier kennis maken met diverse sporten en verenigingen en zien hierdoor welke mogelijkheden er voor hun zijn om een sport te beoefenen. De Sporttrainers kunnen de kinderen vervolgens een proefles aanbieden op de vereniging, zodat zij ook daar kunnen kijken of de specifieke sport iets voor hen is. Vervolgens kunnen de kinderen lid worden van een specifieke vereniging.

Voorbeelden van sporten die worden aangeboden zijn: tennis, voetbal, dans, judo/zelfverdediging, badminton en volleybal.

Met SportMix wordt het accent gelegd op sportparticipatie. Door een nauwe samenwerking te zoeken met diverse partners in de regio krijgen de kinderen de mogelijkheid kennis te maken met sportverenigingen.

Om de kinderen bekend te maken over en te stimuleren richting de SportMix activiteiten is het van belang dat zij hier door verschillende partijen op alert gemaakt worden: zorg en welzijn (huisarts, kinderverpleegkundige etc.), docenten, ouders.

*De rol van Buurtsportcoach kan ook worden opgepakt voor een jongerenwerker, vakkracht of iemand anders die voldoet aan de competenties zoals beschreven in deze interventie.

Ondersteuning

Door middel van een secuur uitgewerkt handboek is SportMix te implementeren in iedere gemeente die zich kan vinden in de methode en die voldoet aan de door interventie-eigenaar opgestelde randvoorwaarden. Daarnaast kan een dagdeel met de Buurtsportcoach en de Sporttrainers worden meegekeken tijdens de uitvoering van de interventie wordt persoonlijke ondersteuning (waar nodig) aangeboden. Ook is het mogelijk om periodiek (telefonisch) contact te blijven houden met de interventie-eigenaar op het gebied van kennisoverdracht, ondersteuning en advies voor partijen die met de interventie gaan werken.

Materialen

Voor de uitvoering, werving en evaluatie van interventies is een handboek beschikbaar. In het startpakket zitten daarnaast onder andere posters en flyers en een Beweegdoos met de benodigde sport- en spelmaterialen: 

1x Container. Inhoud 240 liter. Afmeting L66 x B58 x H103 cm.
20x Hesjes (groen, geel, rood en blauw)

1x Badmintonrackets Recreatie set
1x Cesta
1x Coated foam Voetbal Raxx No. 5
1x Dobbelsteen Softskin geel
1x Educatieve softy Handbal
1x Educatieve softy Voetbal
1x Educatieve softy Volleybal
1x Hockeyset
1x Frisbee
1x Knotshockeyset (Set: 3x knots geel, 3x knots blauw + bal)
1x Loopblikken set
6x Multi-Functionele Afbakenkegels H30 cm,8 gaten, gewicht 309 gr.
1x American Football Raxx
1x Softy Roze Raxx Volleybal
1x Super Softy Blue Raxx
1x Tennisrackets Recreatie set
1x Toverkoord
1x Tumble Ball
1x Velcro-Banden

Belangrijke documenten

Printen Uitgebreide beschrijving (pdf)