Terug naar overzicht

SportSpot

Zet sportverenigingen op de kaart en jeugd in beweging met SportSpot!
De interventie SportSpot is speciaal ontwikkeld voor jeugd van basisscholen in de wijk/gemeente, in de leeftijd van 6 t/m 12 jaar. In het bijzonder wordt gefocust op de jeugd met een bewegingsachterstand, overgewicht, gebrek aan vertrouwen, degene die thuis niet of nauwelijks worden gestimuleerd om te sporten en degenen die nog geen lid zijn van een sportvereniging. De Buurtsportcoaches, jeugdtrainers van de sportverenigingen, (gym)docenten en interne begeleiders van de basisscholen en JGZ, GGD en welzijnswerk vormen een belangrijke schakel in de werving, motivatie en uitvoering van deze interventie.

SportSpot heeft als doel dat meer kinderen in de leeftijd van 6 t/m 12 jaar de beweegnorm halen en duurzaam blijven sporten/bewegen. Enkele belangrijke subdoelen zijn:

  • De kinderen uit de doelgroep bereiken, meer aandacht geven en laten ervaren dat sport plezierig is, door hen mee te laten doen aan de interventie.
  • Integrale samenwerking realiseren tussen sportverenigingen en scholen en het versterken van hun maatschappelijke rol en betrokkenheid in de gemeente.
  •  Structureel sport- en beweegaanbod realiseren voor de doelgroep op en rond de scholen.

Deze doelen worden bereikt door middel van een effectief 5-stappensysteem dat kennismaking met sport en doorstroom naar sportverenigingen bevordert:

1. Introductieles tijdens de gymles op school (schoolgericht)
2. Oefentrainingen na schooltijd op de school (wijkgericht)
3. Afsluitend toernooi op de sportvereniging (gemeente breed)
4. Gratis proeftrainingen bij de sportvereniging.
5. Lidmaatschap bij de sportvereniging.

SportSpot brengt de sporten en de sportverenigingen naar de scholen en naar de wijk. Vervolgens brengt SportSpot de jeugd naar de sportvereniging met als doel dat de sportvereniging het stokje overneemt en de jeugd zich bij deze sportvereniging inschrijft.
Scholen en sportverenigingen maken samen afspraken over SportSpot beweegprogramma’s en zetten zich gezamenlijk in om de jeugd, met name degene met een beweegachterstand, in beweging te krijgen en te houden.
Activiteiten vinden het hele schooljaar wekelijks plaats op 1 of meerdere scholen in elke wijk van de gemeente. Elk jaar wordt per SportSpot periode samengewerkt met een andere sportvereniging en een ander soort sport, zodat in een schooljaar zoveel mogelijk verschillende sporten en sportverenigingen de revue passeren. Er worden met name teamsporten toegepast, waardoor de deelnemers zich niet enkel in sport kunnen ontwikkelen, maar zich ook door middel van sport kunnen ontwikkelen op andere terreinen.
SportSpot is ontwikkeld door de Buurtsportcoaches van de gemeente Rijswijk.

Probleembeschrijving

Bijna 15 procent van de kinderen en jongeren van 2 tot 25 jaar in Nederland had in 2012 overgewicht. Bij 3 procent van deze groep was sprake van ernstig overgewicht. Overgewicht komt onder kinderen en jongeren van niet-westerse allochtone afkomst aanzienlijk vaker voor dan bij autochtonen. Zo is er bij autochtone jeugdigen in ruim 12 procent van de gevallen sprake van overgewicht. Bij jeugdigen van niet-westerse allochtone afkomst ligt het percentage op ruim 25 procent. Voor ernstig overgewicht zijn de percentages respectievelijk 2 procent en ruim 7 procent. Deze gegevens zijn afkomstig uit de Gezondheidsenquête (Centraal Bureau voor Statistiek, 2014). 

Landelijk voldeed in 2011 slechts 34% van de 4 tot 17-jarigen aan de fitnorm en 45% aan de combinorm. Gemiddeld besteedt deze groep kinderen op weekdagen buiten schooltijd zo’n twee uur per dag aan zittende en liggende activiteiten (Rijksinstituut voor Gezondheid en Milieu, 2014). 

Gebrek aan beweging is waarschijnlijk een van de meest belangrijke oorzaken van overgewicht bij kinderen. Kinderen zijn van zichzelf speels en actief, maar door ontwikkelingen in de maatschappij worden ze steeds inactiever. Door minder bewegen neemt de energiebehoefte en het spierweefsel af. Op lange termijn neemt de kans op hart- en vaatziektes neemt juist toe (Gezondebasis.nl, 2014).

Onze ervaring leert dat als een kind eenmaal bewegingsachterstand, overgewicht, en een gebrek aan zelfvertrouwen heeft en/of (van huis uit) niet gewend is om te sporten, de stap om (weer) te gaan sporten moeilijk is en steeds moeilijker wordt naarmate het kind ouder wordt. De noodzaak van een interventie specifiek voor deze groep is groot. SportSpot is de manier om juist hen weer plezier in sporten terug te geven en interesses te verkennen en te helpen de juiste sport te vinden.

Doelgroepen

Einddoelgroep
De einddoelgroep van SportSpot is jeugd van basisscholen in de wijk/gemeente, in de leeftijd van 6 t/m 12 jaar. In het bijzonder wordt gefocust op de jeugd met een bewegingsachterstand, overgewicht, gebrek aan vertrouwen, degene die thuis niet of nauwelijks worden gestimuleerd om te sporten en degenen die nog geen lid zijn van een sportvereniging.

Intermediaire doelgroep

De intermediaire doelgroepen zijn:

  • De Buurtsportcoaches in de gemeente. Zij zorgen voor de samenwerking tussen scholen, trainers, (gym)docenten, interne begeleiders van de scholen, JGZ, GGD en welzijnsorganisaties, de ouders en deelnemers. 
  • Jeugdtrainers van de sportverenigingen in de gemeente. Zij zorgen voor oefentrainingen, begeleiding van het toernooi en proeftrainingen op de vereniging
  • (Gym)docenten en interne begeleiders van de basisscholen in de gemeente. Zij hebben een belangrijke signalerende taak om kinderen te selecteren/werven die een kampen met een bewegingsachterstand, overgewicht, gebrek aan vertrouwen, degene die thuis niet of nauwelijks worden gestimuleerd om te sporten en degenen die nog geen lid zijn van een sportvereniging. De (gym)docenten faciliteren daarnaast de gelegenheid voor een introductieles tijdens gym
  • JGZ, GGD en welzijnsorganisaties in de gemeente. Zij hebben een belangrijke taak in het doorverwijzen van het kind naar de sportactiviteiten en afstemming met de Buurtsportcoach.
  • Ouders van de kinderen. Zij motiveren het kind om te komen sporten en bewegen.

Doel van het sport- en beweegaanbod

Hoofddoel

Hoofddoel van de interventie is dat meer kinderen in de leeftijd van 6 t/m 12 jaar de beweegnorm halen en duurzaam blijven sporten/bewegen.

Subdoel

Subdoelen zijn:

  • De kinderen uit de doelgroep bereiken, meer aandacht geven en laten ervaren dat sport plezierig is, door hen mee te laten doen aan de interventie.
  • Integrale samenwerking realiseren tussen sportverenigingen en scholen en het versterken van hun maatschappelijke rol en betrokkenheid in de gemeente.
  • Structureel sport- en beweegaanbod realiseren voor de doelgroep op en rond de scholen. 
  • Vertrouwd raken van de doelgroep met verschillende sporten en met de lokale sportverenigingen.
  • Stimuleren van deelnemers tot doorstroom richting regulier sportaanbod, om meer jeugd structureel in verenigingsverband aan het bewegen te krijgen en te houden. 
  • Sociale binding met de jeugd en sociale controle creëren, door Buurtsportcoaches in te zetten op de activiteiten om zo de sectoren te verbinden. 

Aanpak (opzet interventie, locatie en uitvoerders)

Opzet van de interventie

SportSpot werkt volgens een 5-stappensysteem:

  1. Introductieles tijdens de gymles op school (schoolgericht): 1 keer per gymgroep voor de groepen 3 tot en met 8, van 1 tot 1,5 uur per les.
  2. Oefentrainingen na schooltijd op de school (school-/wijkgericht): 3 weken waarin per week op 2 verschillende dagen een les wordt verzorgd van 1 tot 1,5 uur.
  3. Afsluitend toernooi op de sportvereniging (gemeente breed): van een dagdeel
  4. Gratis proeftrainingen bij de sportvereniging, afhankelijk van de mogelijkheden van de vereniging. Bijvoorbeeld 1 keer meetrainen, een aparte serie van 3 proeftrainingen op de vereniging of de rest van het seizoen gratis meetrainen.
  5. Lidmaatschap bij de sportvereniging.

Werving vindt plaats op verschillende manier:

  • Kinderen van de betrokken basisscholen doen allemaal mee aan de SportSpot introductie tijdens de gymles. Voor de start van SportSpot krijgen zij informatie over de mogelijkheid om deel te nemen aan de SportSpot na schooltijd. 
  • Kinderen melden zich vervolgens individueel aan voor de SportSpot activiteiten die na schooltijd plaatsvinden, het toernooi bij de vereniging. Voor de proeftrainingen bij de vereniging melden de kinderen zich tijdens/na de na schoolse lessen of het toernooi als ze de sport leuk vinden en verder willen. De wervende en signalerende rol van de (gym)docent en interne begeleiders is hier belangrijk. Deze docent kent het kind en is bekend met eventuele achterstand in motoriek, bewegen en sportervaring van het kind. De verwijzing van de (gym)docent en interne begeleiders naar de activiteiten uit de interventie is vanuit de vertrouwensband tussen kind en (gym)docent en interne begeleiders erg waardevol.
  • Buiten school worden kinderen doorverwezen door de jeugdverpleegkundige JGZ, GGD en sociaal cultureel werkers van het welzijnswerk. Zij stromen dan in bij de activiteiten die na school plaatsvinden, als hun eigen school niet meedoet aan de SportSpot.

Inventarisatie behoefte: Jaarlijks o.b.v. evaluaties en ad hoc tijdens de lessen.
Start: 4 perioden per schooljaar.
Eindevaluatie & structurele voortzetting: Tijdens en na de SportSpot periode wordt geëvalueerd en gekeken naar de eventuele aanpassingen/verbeteringen voor een volgende SportSpot periode.

Locaties en Uitvoering

De interventie kan worden uitgevoegd door organisaties die:

  • Professionele sportdocenten in dienst hebben, hiermee in contact staan, of een samenwerkingsverband met verenigingen hebben die deze interventie samen willen uitrollen, waarbij één persoon de kartrekker/coördinator is.
  • In contact staan met een Buurtsportcoach (en bij voorkeur deze in dienst hebben).
  • Affiniteit hebben met de doelgroep.
  • Samenwerkingspartners hebben op het gebied van welzijn/zorg/onderwijs om deelnemers te kunnen werven.

Ondersteuning

Door middel van een secuur uitgewerkt handboek is SportSpot te implementeren in iedere gemeente die zich kan vinden in de methode en die voldoet aan de randvoorwaarden. Daarnaast kan een dagdeel worden meegekeken tijdens de uitvoering van de interventie. Ook is het mogelijk om periodiek contact te blijven houden met de interventie-eigenaar (advies/coaching) om ervaringen uit te wisselen.

Materialen

Voor de uitvoering, werving en evaluatie van interventies is een handboek beschikbaar.

In het startpakket zitten daarnaast posters en flyers voor de werving van de doelgroep. Ook is een beweegdoos toegevoegd met de nodige sport- en spelmaterialen.

Belangrijke documenten

Printen Uitgebreide beschrijving (pdf)