Terug naar overzicht

Training Sport en Gedrag

Training respect op het voetbaldveld

De training Sport en Gedrag, zet jezelf niet buiten spel! (verder: ‘training Sport en Gedrag) maakt onderdeel uit van het tuchtrecht van de KNVB. Deze training kent een educatieve component en is gebaseerd op de Halt-straf die wordt uitgevoerd in het kader van het strafrecht.
De invoering van de training Sport en Gedrag is onderdeel van een breed pakket van acties in het voetbal die worden uitgevoerd om sportiviteit en respect op het voetbalveld te stimuleren.

Het doel is om bewustwording te creëren bij voetballers die te ver gingen op het voetbalveld. Enerzijds draagt dit bij aan meer sportiviteit en respect op het voetbalveld. Anderzijds heeft deze bewustwording ook effect als het gaat om jongeren die zich buiten het voetbal wellicht ook bezig houden met grensoverschrijdende activiteiten.

Probleembeschrijving

Een voetballer die op of rond het voetbalveld iemand slaat, duwt, spuugt of uitscheldt, kan (via het tuchtrecht) voor een bepaalde periode worden uitgesloten van deelname aan wedstrijden (uitsluiting) of worden geschorst. Dat geldt ook voor het jeugdvoetbal. KNVB en Halt stellen grote vraagtekens bij het leereffect daarvan. Het zou beter zijn als de straf voor jongeren, naast het niet meer mogen meedoen, ook een educatieve component bevat. Na het met goed gevolg afleggen van zo een educatieve maatregel zou de periode van schorsing kunnen worden ingekort.

Om invulling te geven aan deze educatieve component hebben de KNVB en Halt aan PLATO BV (Universiteit Leiden) de opdracht gegeven om een training Sport en Gedrag te ontwikkelen. Deze training met als titel ‘Zet jezelf niet buitenspel!’ is bedoeld voor C-, B- en A-junioren.

Maatregelen van de KNVB en van voetbalverenigingen zijn (als totaalpakket) gericht op het voorkomen en stoppen van ongewenst gedrag en het bevorderen van een positief sportklimaat. De training Sport en Gedrag is één van de maatregelen uit dat totale pakket. De rode draad in deze training is sportief gedrag.

Doelgroepen

Spelers tussen de 12 en 18 jaar ( C-, B-, A junioren) die door de tuchtcommissie van de KNVB een uitsluiting van minimaal zeven wedstrijden hebben gekregen. Dergelijke straffen volgen na bijvoorbeeld het beledigen van de scheidsrechter, het verbaal bedreigen van de tegenstander, het geven van een enkele tik of natrappen van de tegenstander of het spuwen naar de tegenstander.

Intermediaire doelgroep

  • Het slachtoffer (bijvoorbeeld een tegenspeler, de scheidsrechter). 
  • De ouders van de jongere.
  • Andere personen betrokken bij het voetbal, bijvoorbeeld trainers of coaches, aanvoerder van het team, vrijwilligers.

Doel van het sport- en beweegaanbod

Hoofddoel

Doel van de training is: gedragsbeïnvloeding (bevordering bewustwording en zelfreflectie), recidive vermindering van de ongewenste gedragingen en het laten toenemen van de competenties van de jongere op het gebied van sportief gedrag.

Subdoel

Na afronding van de training heeft de jongere kennis en inzicht in:

  • Sportief en onsportief gedrag bij voetbal.
  • Overtredingen en ander ongewenst gedrag.
  • De gevolgen van de overtredingen en ongewenst gedrag.
  • De reden voor de overtredingen en ongewenst gedrag.
  • Gedragsalternatieven.

Na afronding van de training heeft de jongere de volgende vaardigheden aangeleerd:

  • De jongere kan verwoorden of op een andere manier verduidelijken: waarom hij heeft gedaan wat hij heeft gedaan, wat de gevolgen daarvan zijn, en wat de consequenties zijn voor zijn gedrag in de toekomst.
  • De jongere heeft in een gesimuleerde situatie geoefend met het houden van een excuus-/herstelgesprek met een slachtoffer of een representant daarvan.
  • De jongere heeft daadwerkelijk (zo mogelijk face to face) en onder begeleiding zijn excuses aangeboden aan het slachtoffer van zijn overtreding (of aan een representant van het slachtoffer).

Het slachtoffer heeft genoegdoening gekregen in de vorm van een excuus van de jongere.

De betrokkenheid van de ouders bij de training van de jongere is vergroot en daarmee het effect op de bewustwording van de jongere op zijn gedrag vergroot.

Aanpak (opzet interventie, locatie en uitvoerders)

Opzet van de interventie

1. Vooraf 

Jongeren en eventueel hun ouders worden naar aanleiding van de uitspraak van de tuchtcommissie gebeld door degene die de training gaat begeleiden om een afspraak te maken. De jongeren en zijn ouders ontvangen een bevestigingsbrief.

2. Eerste afspraak op locatie

A. Startgesprek met jongere en eventueel ouders.

B. Test jezelf! Welk type voetballer ben ik?
De jongere maakt een beknopte test. Op basis van de gegeven antwoorden past de jongere in een profiel van een voetballer. De begeleider en de jongere gaan daarover in gesprek.

C. What’s up? Foto’s met vragen en gesprek daarover. Op de foto’s zijn situaties op of rond het voetbalveld afgebeeld.

D. Voorbereiden en oefenen excuus-/herstelgesprek.

E. Kiezen en doorspreken vervolgopdracht.

Afronden en maken van afspraken.

Twee korte pauzes tussendoor.

3. Tussen eerste en tweede afspraak: excuusgesprek en (eventueel) vervolgopdracht

F. Sommige jongeren: Uitvoeren vervolgopdracht.

G. Houden van excuus-/herstelgesprek met het slachtoffer/de benadeelde (incl. reistijd en nabespreking met de begeleider). De begeleider is aanwezig bij het gesprek.

4. Tweede afspraak op locatie

Tevens afsluiting van de training

H. Evaluatie excuus-/herstelgesprek.

Sommige jongeren maken een vervolgopdracht (F) samen met, of onder toezicht van hun begeleider.

I. Nabespreken van de vervolgopdracht.

J. De balans opmaken: wat heb ik geleerd en hoe ga ik nu verder? Naar aanleiding daarvan maakt een de jongere een gedragscode voor zichzelf.

Afsluiting van de training. 

Locaties en Uitvoering

De locatie van de training kan zijn: Halt-kantoor, districtbureau KNVB of de vereniging.

  • Vereisten aan de ruimte: er moet een overlegtafel zijn en de ruimte moet geschikt zijn voor het aantal personen. Aan het begin van de eerste bijeenkomst zijn dat er mogelijk vier (jongere, ouders en begeleider).

De training wordt uitgevoerd door een Halt-medewerker.

Ondersteuning

In het seizoen 2014/’15 is de training Sport en gedrag in de districten Zuid I en West II aangeboden en uitgevoerd. Zuid I vanwege de ervaringen met alternatieve straffen en West II omdat onderzoek heeft uitgewezen dat verenigingen uit dit district overwegend positief tegenover dit soort maatregelen staan.

De training zal de tweede seizoenshelft van het seizoen 2015/2016 landelijk worden aangeboden.

De training is opgenomen in het productaanbod van Halt.

Materialen

  • Handleiding deel 1 
  • Handleiding deel 2 
  • Basisvragen en foto’s voor de opdracht What’s up 
  • Een computer of laptop met toegang op internet 
  • Flip-over en stiften
Printen